Zbiór przepisów prawnych i zasad postępowania:
Orzeczenia sądów apelacyjnych
Orzeczenie Sądowe
Sąd Apelacyjny w Krakowie z 2012-09-26
Wydział :
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura :
III AUa 466/12
Przewodniczący :
Agata Pyjas-Luty
Sędziowie :
Monika Kowalska,
,Ewa Drzymała,
Protokolant :
st.sekr.sądowy Monika Ziarko
Hasła :
Praca W Szczególnych Warunkach
Przepisy :
art. 32 i 184 ustawy emerytalno - rentowej
Treść :

Sygn. akt III AUa 466/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 września 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:

SSA Agata Pyjas - Luty

Sędziowie:

SSA Monika Kowalska

SSA Ewa Drzymała (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Monika Ziarko

po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. w Krakowie

sprawy z wniosku S. R.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K.

o emeryturę

na skutek apelacji organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K.

od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach Wydziału VI Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt VI U 1654/11

I.  o d d a l a apelację;

II.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. na rzecz S. R. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt III AUa 466/12

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną przez S. R. decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 2 listopada 2011 r. i przyznał S. R. emeryturę od dnia 5 września 2011 r.

Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca S. R., ur. (...), w okresie od dnia 8 lutego 1972 r. do 30 kwietnia 1999 r. był zatrudniony w Zakładach (...) S.A. w S. (przy czym od dnia 27 października 1973 r. do 13 października 1975 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową). W ramach tego zatrudnienia do dnia 30 kwietnia 1998 r. wnioskodawca pracował jako mechanik samochodowy, naprawiając samochody zakładowe takie jak Mazy, Jelcze, Kamazy, Krazy, Tatry, Żuki i Stary. Wnioskodawca wykonywał pracę w kanałach remontowych, wymontowując i naprawiając uszkodzone części, np. części skrzyni biegów, silniki, czy mosty. Natomiast w okresie od dnia 1 maja 1998 r. do 30 kwietnia 1999 r. zajmował on stanowisko operatora dźwigu. Wnioskodawca otrzymał świadectwo z dnia 30 kwietnia 1999 r., w którym podano, że w ramach zatrudnienia w Zakładach (...) S.A. w okresie od dnia 8 lutego 1972 r. do 26 października 1973 r. i od dnia 11 listopada 1975 r. do 30 kwietnia 1998 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował na stanowisku mechanika samochodowego wymienionym w wykazie A dział XIV poz. 16 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U z 1983 r. Nr 8 poz. 43 ze zm.), natomiast od dnia 1 maja 1998 r. do 30 kwietnia 1999 r. świadczył pracę na stanowisku operatora dźwigu wymienioną w wykazie A dział VIII poz. 1 załącznika do powołanego rozporządzenia. Nadto na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca posiada łącznie 30 lat, 2 miesiące i 23 dni okresów składkowych i nieskładkowych.

Powyższe ustalenia Sąd Okręgowy poczynił w oparciu o zalegające w aktach dokumenty, w tym akta osobowe wnioskodawcy i akta Sądu Rejonowego w Końskich w sprawie do sygn. P 231/98, a także zeznania świadków T. W., J. P. i J. K., które uznał za wiarygodne, logiczne i spójne. Świadkowie, będący współpracownikami wnioskodawcy w spornym okresie pracy, opisali zakres jej obowiązków pracowniczych oraz zgodnie poświadczyli, że wykonywał on wtedy pracę mechanika dokonując napraw samochodów zakładowych w kanałach remontowych, a w ostatnim roku pracy zajmował stanowisko operatora dźwigu. Potwierdza to też wystawione wnioskodawcy świadectwo pracy.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy przytoczył treść art. 32 i art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.) i wywiódł, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego m.in. w art. 32 (tj. 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn), jeżeli w dniu wejścia w życia ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn (tj. co najmniej 15 lat ) oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (tj. co najmniej 25 lat dla mężczyzn i 20 lat dla kobiet). Wnioskodawca S. R. osiągnął wiek 60 lat oraz posiada ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym również ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu Okręgowego, do stażu pracy wnioskodawczyni w szczególnych warunkach należy bowiem zaliczyć zakwestionowane przez organ rentowy okresy zatrudnienia w Zakładach (...) S.A. w S. od dnia 8 lutego 1972 r. do 26 października 1973 r. i od dnia 11 listopada 1975 r. do 30 kwietnia 1998 r. W czasie tych okresów wykonywał on stale i w pełnym wymiarze czasu pracę ujętą w wykazie A dział XIV poz. 16 załącznika rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdzie wymienione są prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych. Natomiast od dnia 1 maja 1998 r. do 31 grudnia 1998 r. pracował on stanowisku operatora dźwigu, wymienioną w wykazie A dział V poz. 3 załącznika tego rozporządzenia. Przy czym w ocenie Sądu Okręgowego nie było podstaw do wyłączenia przy obliczaniu stażu pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach okresów pobierania przez niego zasiłku chorobowego przypadających po dniu 14 listopada 1991 r. Uznał w konsekwencji Sąd Okręgowy, że wnioskodawca posiada ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach i spełnił wszystkie przesłanki wymagane do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku w trybie art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i zmienił zaskarżoną decyzję w tym kierunku.

Apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji wywiódł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.. Zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227, ze zm.) i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.

W uzasadnieniu apelujący podniósł, że dokumentów pracowniczych wynika, że zakład pracy wnioskodawcy nie wystawił mu świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach za sporne okresy, gdyż stanowisko mechanika samochodowego w tym zakładzie nie było zaliczone do stanowisk pracy, na których wykonywana jest praca w szczególnych warunkach. Zaś praca mechanika samochodowego podlegałaby zaliczeniu do pracy w szczególnych warunkach, o jakiej mowa w wykazie A dział XIV poz. 16 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U z 1983 r. Nr 8 poz. 43 ze zm.), jeżeli wykonywana była w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Apelujący podniósł też, że wobec dostępności świadectwa pracy i innych dokumentów pracowniczych nie było podstaw do powoływania innych dowodów na okoliczność charakteru spornego zatrudnienia. Dopuszczalność dowodów innych niż zaświadczenia pracodawcy i dokumentacja z przebiegu zatrudnienia podlega ograniczeniom, albowiem należy je rozważać dopiero wobec braku jakiejkolwiek miarodajnej dokumentacji. Zdaniem apelującego nie było więc podstaw do oparcia ustaleń odnośnie spornych okresów zatrudnienia wnioskodawcy na dowodach z zeznań świadków, albowiem świadectwa pracy wystawione przez zakład pracy są dostępne i zawierają jednoznaczną informację, że w ramach zatrudnienia wnioskodawca nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach.

W odpowiedzi na apelację wnioskodawca S. R. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.

Podniósł m.in., że zarzuty apelacji kwestionujące ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i dokonaną przez ten Sąd ocenę dowodów nie są trafne. Przeprowadzone zostało postępowanie dowodowe, które pozwoliło Sądowi pierwszej instancji na ustalenie, iż we wszystkich spornych okresach faktycznie wykonywał pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. To ta okoliczność jest więc decydująca, a nie wskazana w świadectwie pracy nazwa stanowiska pracy

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony wyrok oparty został na prawidłowych ustaleniach faktycznych i odpowiada prawu.

Spór w niniejszej sprawie ograniczył się do rozstrzygnięcia kwestii, czy praca wykonywana przez wnioskodawcę S. R. w Zakładach (...) S. A. w S. w okresach od dnia 8 lutego 1972 r. do 26 października 1973 r., od dnia 11 listopada 1975 r. do 30 kwietnia 1998 r., oraz od dnia 1 maja 1998 r. do 31 grudnia 1998 r., była pracą świadczoną stale i w pełnym wymiarze czasu w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8 poz. 43 ze zm.) uprawniającą do obniżenia wieku emerytalnego.

Sąd pierwszej instancji dokonując analizy i oceny zebranych dowodów, w szczególności z akt osobowych wnioskodawcy oraz zeznań świadków, uznał że potwierdzają one, iż w ramach spornego zatrudnienia wykonywał on pracę w warunkach szczególnych. Sąd Apelacyjny ustalenia te podziela i nie widzi podstaw do ich kwestionowania. Trafnie w apelacji podniesiono, że w przypadku gdy zachodzą wątpliwości, co do ustalenia właściwego charakteru zatrudnienia, w pierwszej kolejności sąd winien dążyć do ich wyjaśnienia przede wszystkim w oparciu o świadectwa pracy, zaświadczenia oraz inne dokumenty pracownicze, to jednak należy pamiętać, że w postępowaniu odwoławczym przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe obowiązuje zasada dopuszczalności wszystkich środków dowodowych. Tym bardziej, ze dokumentacja pracownicza, w tym świadectwa pracy, jak i świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach, nie są dokumentami urzędowymi, lecz dokumentami prywatnymi, wystawianymi przez pracodawcę, a zatem wyłącznie oświadczeniem wiedzy tego pracodawcy, które mogą być podważane w każdy sposób przed sądem w postępowaniu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Innymi słowy, Sąd nie jest w żaden sposób związany oceną charakteru zatrudnienia pracownika dokonaną przez pracodawcę w wystawionym pracownikowi świadectwie pracy czy w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Ma ono służyć jedynie celom dowodowym. Dokument ten podlega co do swojej wiarygodności i mocy dowodowej takiej samej ocenie, jak każdy inny dowód (tylko dokumenty wystawione przez organy państwowe albo organy wykonujące zadania z zakresu administracji państwowej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone; por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r., I UK 24/09, LEX nr 518067 oraz z dnia 23 listopada 2005 r., I UK 15/04, OSNAP 2005 nr 11, poz. 161). Należy również zauważyć, że w sprawie niniejszej dostępna dokumentacja pracownicza wnioskodawcy ze spornego okresu, w tym wystawione przez pracodawcę świadectwa pracy, nie zostały przez Sąd pierwszej instancji ani pominięte ani też zakwestionowane. Z akt sprawy wynika, iż zakład pracy odmawiał wnioskodawcy wydania świadectwa pracy w warunkach szczególnych , powołując się na to, że stanowisko mechanika samochodowego nie jest wymienione w wykazie stanowisk występujących w (...) na których praca wykonywana jest w warunkach szczególnych. Sąd Rejonowy w Końskich wyrokiem z dnia 18 grudnia 1998r. do sygn. akt. P 231/98 ustalił, iż powyższa praca była pracą w warunkach szczególnych, co zobligowało pracodawcę do wydania świadectwa pracy z dnia 30 kwietnia 1999r. Zatem prawidłowo przedmiotem dociekań Sądu pierwszej instancji była kwestia charakteru zatrudnienia wnioskodawcy albowiem nie każda praca mechanika samochodowego jest ujęta w wykazie prac w szczególnych warunkach. Dopuszczone przez Sąd pierwszej instancji dowody, w tym również z zeznań świadków potwierdziły, że w wnioskodawca przez cały okres zatrudnienia Zakładach (...) S.A. w S. wykonywał pracę na stanowisku mechanika samochodowego, w ramach której naprawiał samochody zakładowe (Mazy, Jelcze, Kamazy, Krazy, Tatry, Żuki i Stary) wykonując pracę w kanałach remontowych (wymontowując i naprawiając uszkodzone części skrzyni biegów, silników, mostów itp.), a przez ostatni rok zatrudnienia, tj. od dnia 1 maja 1998 r. do 30 kwietnia 1999 r. pracował na stanowisku operatora dźwigu. Zeznania świadków są spójne, pełne i przekonywujące a za ich wiarygodnością przemawia fakt, iż byli współpracownikami wnioskodawcy, a więc osobami posiadającymi wiedzę w kwestii charakteru spornego zatrudnienia. Za tym, że praca mechaników samochodowych w Zakładach (...) S.A. w S. była wykonywana stale w kanałach remontowych przemawia wielkość taboru samochodowego w spornym okresie, jego słaba jakość oraz okoliczności świadczenia pracy. Za trafnością ustaleń Sądu Okręgowego przemawia również rozstrzygnięcie i ustalenia Sądu Rejonowego w Końskich w sprawie do sygn. akt. P 231/98

Prawidłowo więc ustalił Sąd Okręgowy, że wykonywana przez wnioskodawcę praca mechanika samochodowego była pracą wymienioną w wykazie A dział XIV poz. 16 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdzie ujęto prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych, zaś praca operatora dźwigu ujęta jest w tymże wykazie A dział VIII poz. 1. Zatem bezpodstawnie apelujący kwestionuje uznanie spornych okresów za pracę w szczególnych warunkach.

W tych okolicznościach jako trafne należy ocenić wnioski, do których doszedł Sąd pierwszej instancji, iż wnioskodawca legitymuje się ponad 15 latami pracy w szczególnych warunkach i przysługuje mu prawo do emerytury w obniżonym wieku. Spełniła on bowiem również pozostałe warunki wymagane dla nabycia tego prawa z art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, skoro posiada ogólny staż pracy przypadający na dzień 1 stycznia 1999 r. w łącznym wymiarze ponad 25 lat oraz ukończył 60 rok życia.

Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Zaś z uwagi na fakt, że organ rentowy uległ w całości ze swoim żądaniem zawartym w apelacji, zasadnym było obciążenie go kosztami zastępstwa procesowego na zasadzie 98 § 1 i 3 k.p.c. i w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz.1349 ze zm.).

Link :
Jak zlecić publikację
ogłoszenia sądowego?
Artykuły rss
Odpowiedzialność adwokata za naruszenie dóbr osobistych przeciwnika procesowego klienta
Czy adwokat odnoszący się do stanu psychiki przeciwnika procesowego swojego klienta przekracza granice wolności słowa związanej (...)
Widzenie bez dozoru to nagroda?
- Instytucja widzenia (bezdozorowego), o którym mówimy, jest bardzo ważnym elementem resocjalizacyjnym. Powinniśmy się jednak zastanowić (...)
1/559