Niedziela 19 listopada 2017 Wydanie nr 3555

Krytyka wobec działań prokuratury - komentarz Prokuratury Generalnej

27.02.2012 / ebos Krytyka wobec działań prokuratury - komentarz Prokuratury Generalnej  

"Prokuratura popełniła najwięcej błędów. To ona przesłuchała matkę małej Magdy, kiedy jeszcze trzymała się wersji o porwaniu. Nie skorzystano z pomocy psychologa, a ten zapewne szybko wykryłby, że matka rzekomo porwanego dziecka po prostu kłamie. Prokuratura, jako gospodarz śledztwa, powinna zlecać policjantom wykonanie konkretnych czynności, ale nie zlecała." Czytamy w opublikowanym w tygodniku Polityka artykule pt. "Ślepe śledztwa”, poświęconym nadzorowanemu przez Prokuraturę Okręgową w Katowicach śledztwu dotyczącemu śmierci półrocznej Magdy z Sosnowca, krytycznym wobec działań prokuratury.

Na pojawiające się w artykule autorstwa Piotr Pytlakowskiego zarzuty, Rzecznik Prokuratury Generalnej, Mateusz Martyniuk opublikował bardzo obszerną odpowiedź, którą prezentujemy w całości.

Szanowny Panie Redaktorze,

Artykuł ten w większości poświęca Pan nadzorowanemu przez Prokuraturę Okręgową w Katowicach śledztwu dotyczącemu śmierci półrocznej Magdy z Sosnowca. Z tego względu, chciałbym się odnieść przede wszystkim do informacji dotyczących tej sprawy i podejmowanych w jej toku przez prokuraturę działań. Jednocześnie jestem zaskoczony, że w artykule- jednak krytycznym wobec działań prokuratury nie znalazły się wypowiedzi przedstawicieli tej instytucji, którzy przecież wielokrotnie wypowiadają się na temat wspomnianej sprawy. Zaprezentowanie, chociaż w minimalnym zakresie stanowiska prokuratury sprawiłoby, że publikacja ta nie byłaby tak jednostronna.

Na wstępie artykułu przywołuje Pan wypowiedź posła Ryszarda Kalisza, której- jak pokazuje lektura tekstu nie zweryfikował Pan. Poseł Kalisz stwierdza, że „ Prokuratura popełniła najwięcej błędów. To ona przesłuchała matkę małej Magdy, kiedy jeszcze trzymała się wersji o porwaniu. Nie skorzystano z pomocy psychologa, a ten zapewne szybko wykryłby, że matka rzekomo porwanego dziecka po prostu kłamie. Prokuratura, jako gospodarz śledztwa, powinna zlecać policjantom wykonanie konkretnych czynności, ale nie zlecała”.

Gdyby te informacje były prawdziwe, to zarzuty błędnego działania prokuratorów byłyby trafne. Ale tak nie jest, albowiem informacje te są zwyczajnie nieprawdziwe, co zaraz wykażę. Na marginesie, należałoby ubolewać, że taki przekaz płynie z ust wytrawnego prawnika, ale przede wszystkim Przewodniczącego Sejmowej Komisji Sprawiedliwości.

Jak wynika bowiem z uzyskanej przez Prokuratora Generalnego informacji z Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach prowadzący sprawę prokuratorzy założyli na wstępie siedem wersji śledczych, w tym również wersję o śmierci dziewczynki na skutek działań matki Nie jest więc prawdą, że prokuratura „trzymała się” wersji o porwaniu. Oczywiste natomiast jest, ze prokuratura nie będzie we wstępnej fazie postępowania informować jakie wersje przyjęła i na jakiej podstawie.

To, że prokuratura nie przekazuje takich informacji nie oznacza przecież, że prokurator nie zakłada różnych wariantów zdarzenia. Czasem, o czym Pan jako dziennikarz śledczy doskonale wie prokurator ze względów taktycznych utrzymuje osoby podejrzewane w przekonaniu, że bada jedynie określoną wersję.

Nie jest także prawdą, że prokurator nie skorzystał z pomocy psychologa, albowiem w przesłuchaniu matki uczestniczył biegły psycholog, który wydał opinię. Nie „wykrył on jednak że matka rzekomo porwanego dziecka po prostu kłamie”. Wręcz przeciwnie, biegły stwierdził, że zeznania matki są szczere, opisywany przez nią przebieg zdarzeń prawdopodobny, a ona sama nie ma skłonności do konfabulacji. Mimo takiej opinii, prokurator nadal badał wersję o śmierci dziecka spowodowanej działaniami matki. Wykazał więc te cechy, nad brakiem których u wielu prokuratorów ubolewa Pański rozmówca- były zastępca dyrektora Centralnego Biura Śledczego Wojciech Walendziak, czyli umiejętność logicznego wiązania faktów i dociekliwość.

W końcu nie jest także prawdą, że prokurator nie zlecał policji konkretnych czynności. Owszem zlecał, najważniejsze z nich prowadził sam, bądź w nich uczestniczył. I tak spośród 74 przesłuchań (przesłuchano 54 osoby), prokurator przeprowadził 20 przesłuchań, osobiście kierował na miejscu oględzinami miejsca ujawnienia ciała dziewczynki, uczestniczył w wielogodzinnej sekcji jej zwłok, osobiście prowadził eksperymenty w celu sprawdzenia wersji zdarzeń opisywanej przez matkę, wydawał istotne w sprawie decyzje.

Nie jest więc w tej sprawie tak, jak dywaguje w artykule wspomniany Wojciech Walendziak, że prokuratorzy „zza biurka nadzorują śledztwo” i „wolą teorię od praktyki”. Pan dyrektor mówi, że w takich sprawach „nikt nie śpi”, „świadków przesłuchuje się uważnie, trwa to nieraz wiele godzin”, „a z tego co wie, matkę Magdy przesłuchano na chybcika”. Otóż i w tej sprawie prokuratorzy i policjanci wykazywali determinację bez względu na porę dnia. Prokurator prowadził oględziny rzekomego miejsca ukrycia ciała dziecka (wskazała je pierwotnie matka) w dniu 3 lutego br. od godziny 01.05 w nocy. Tego samego dnia prokurator również był na miejscu i od godziny 23.00 prowadził oględziny miejsca, w którym policjanci ujawnili ciało dziewczynki, po czym do godzin porannych przedstawił matce zarzut i przesłuchiwał ją w charakterze podejrzanej.

Niestety w ostatnim czasie zbyt często oceny działań prokuratury, czy policji podejmują się osoby które nie mając żadnej wiedzy o materiale dowodowym formułują kategoryczne tezy, co szczególnie zaskakuje w przypadku byłych prokuratorów, czy jak tutaj policjantów. Od nich bowiem należałoby oczekiwać większej powściągliwości, wiedzą bowiem jak skomplikowane i żmudne działania należy podejmować aby wyjaśnić daną sprawę.

W końcu pisze Pan, że „kluczowe w sprawie Magdy z Sosnowca okazało się przesłuchanie matki zaginionego dziecka, a właściwie rozmowa, jaką odbył z nią detektyw Rutkowski; to on, a nie policjanci ani prokuratorzy, potrafili spowodować, że kobieta wyznała prawdę” . Nie będę zaprzeczał, że tak nie jest. Chcę jednak podkreślić (co zauważa również Pan Redaktor), że z wysokim prawdopodobieństwem można przyjąć, iż do takich ustaleń doszliby również prokuratorzy i policjanci. Wskazuje na to plan śledztwa, w którym prowadzący założyli wykonanie w kolejnych dniach ważnych czynności, w tym eksperymentu procesowego z udziałem matki. Wynik tych działań, których jednak z uwagi na interwencję Pana Rutkowskiego nie przeprowadzono w tamtym czasie mógłby być nawet dalej idący.

Mateusz Martyniuk
Rzecznik Prasowy
Prokuratury Generalnej

Inne artykuły

W sprawie tymczasowego aresztowania osób w podeszłym wieku

06.11.2017

Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, ani choroba, ani wiek nie stwarzają immunitetu wobec tymczasowego aresztowania. Jeżeli jednak władze decydują się na pozbawienie wolności, muszą sprostać obowiązkowi zapewnienia...

Prawo do grobu nie oznacza prawa do żądania ekshumacji pochowanych osób

31.10.2017

Niezależnie od tego czy prawo do grobu jest czy nie jest dobrem osobistym, spory żyjących dotyczące zmarłych trafiają i trafiać będą do sądów. Dziś zatem kilka akapitów o tym jaki skutek może mieć ustalenie prawa do grobu — czy może oznaczać...

Dać nadzieję na wolność

17.11.2017

Rozsiani po jednostkach penitencjarnych w Polsce, skazani na długie wyroki i dożywocie, sprawcy czynów, o których zwykle głośno w mediach – wielokrotni zabójcy. Nie są ujęci w statystykach, nie wiadomo, ilu ich dokładnie jest. Wiadomo natomiast...

Czy zadatek może stać się zaliczką?

13.11.2017

Czy zadatek z umowy przedwstępnej może stać się zwrotną zaliczką? Kiedy można żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości (lub zachowania otrzymanego zadatku)? Jaki jest okres przedawnienia roszczeń z umowy przedwstępnej? (wyrok Sądu Apelacyjnego...

Prawo na kliknięcie myszki

27.10.2017

Skomplikowane orzeczenia sądowe czy zawiłe akty prawne już wkrótce mogą być nieco bardziej przyjazne nawet dla laika. Prawnicy i informatycy łączą siły, pracując nad systemem informacji, dzięki któremu każdy z nas łatwo wyszuka np. aktualne...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.