Piątek 24 listopada 2017 Wydanie nr 3560

Utrudnienia w dostępie do akt postępowania przygotowawczego

28.06.2012 / ebos/hfpcz Utrudnienia w dostępie do akt postępowania przygotowawczego  

Coraz więcej osób wskazujących na problem odmowy dostępu do akt postępowania przygotowawczego, które zawierają materiały będące podstawą wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania, zwraca się do Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

Utrudnienia w ujawnieniu akt podejrzanemu i jego obrońcy mogą prowadzić do naruszenia zasady równości broni oraz zasady kontradyktoryjności w postępowaniu karnym. HFPC zwróciła się do Prokuratora Generalnego z prośbą o przyjrzenie się problemowi i zbadanie, czy odmowa dostępu do akt prowadzi do nadużyć i nieproporcjonalnej ingerencji w prawa podejrzanych.

Obowiązująca regulacja

Prokurator może odmówić wglądu do akt w części zawierającej dowody wskazane we wniosku o zastosowanie lub przedłużenie tymczasowego aresztowania na podstawie otwartego katalogu przyczyn odmowy, w tym: niebezpieczeństwa utraty życia lub zdrowia pokrzywdzonego, groźby zniszczenia lub ukrycia dowodów albo tworzenia dowodów fałszywych, ujawnienia prowadzonych czynności operacyjno-rozpoznawczych. Katalog przesłanek odmowy został wprowadzony do Kodeksu postępowania karnego w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z lipca 2009 r. Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjną regulację, która umożliwiała dowolną interpretację okoliczności decydujących o udostępnieniu podejrzanemu i jego obrońcy akt postępowania przygotowawczego uzasadniających wniosek o zastosowanie tymczasowego aresztowania. HFPC wyraziła obawę, że utworzony katalog nie przyczynił się w praktyce do polepszenia sytuacji podejrzanych.

Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Europejski Trybunał Praw Człowieka wielokrotnie podkreślał, że zagwarantowanie zarówno podejrzanemu jak i jego obrońcy dostępu do przynajmniej części akt postępowania przygotowawczego stanowi element rzetelnej procedury kontroli stosowania tymczasowego aresztowania. Zdaniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka podejrzany oraz jego obrońca powinni mieć dostęp do informacji, które są ważne dla oceny zasadności oraz legalności zastosowania tymczasowego aresztowania.

Projekt nowelizacji

HFPC wskazała na najnowszy projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego przygotowanej przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego, która w zakresie dostępu do akt pozostaje w zgodzie ze standardem konstytucyjnym i konwencyjnym. Projekt zapewnia dostęp do akt postępowania przygotowawczego w części zawierającej treść dowodów wskazanych we wniosku o zastosowanie albo przedłużenie tymczasowego aresztowania.

Inne artykuły

W sprawie tymczasowego aresztowania osób w podeszłym wieku

06.11.2017

Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, ani choroba, ani wiek nie stwarzają immunitetu wobec tymczasowego aresztowania. Jeżeli jednak władze decydują się na pozbawienie wolności, muszą sprostać obowiązkowi zapewnienia...

Prawo do grobu nie oznacza prawa do żądania ekshumacji pochowanych osób

31.10.2017

Niezależnie od tego czy prawo do grobu jest czy nie jest dobrem osobistym, spory żyjących dotyczące zmarłych trafiają i trafiać będą do sądów. Dziś zatem kilka akapitów o tym jaki skutek może mieć ustalenie prawa do grobu — czy może oznaczać...

Dać nadzieję na wolność

17.11.2017

Rozsiani po jednostkach penitencjarnych w Polsce, skazani na długie wyroki i dożywocie, sprawcy czynów, o których zwykle głośno w mediach – wielokrotni zabójcy. Nie są ujęci w statystykach, nie wiadomo, ilu ich dokładnie jest. Wiadomo natomiast...

Po śladach do przestępcy

20.11.2017

Na podstawie śladów butów jak po nitce do kłębka można dojść do sprawcy zdarzenia. Bo każde obuwie w trakcie użytkowania nabiera charakterystycznych cech. – Są to cechy indywidualne i niepowtarzalne. Na ich podstawie jesteśmy w stanie stwierdzić...

Czy zadatek może stać się zaliczką?

13.11.2017

Czy zadatek z umowy przedwstępnej może stać się zwrotną zaliczką? Kiedy można żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości (lub zachowania otrzymanego zadatku)? Jaki jest okres przedawnienia roszczeń z umowy przedwstępnej? (wyrok Sądu Apelacyjnego...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.