Poniedziałek 23 lipca 2018 Wydanie nr 3801

Pierwszy wyrok w sprawie ofiar wojny z terroryzmem

18.12.2012 / ebos/hfpcz Pierwszy wyrok w sprawie ofiar wojny z terroryzmem  

Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał pierwszy wyrok w sprawie dotyczącej rażących naruszeń praw człowieka w trakcie globalnej walki z terroryzmem, w którą zaangażowane były państwa europejskie. Wielka Izba ETPCz stwierdziła naruszenie szeregu postanowień Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w sprawie Khaled el-Masri przeciwko Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii (skarga nr 39630/09). Jest to pierwszy wyrok ETPCz w tego typu sprawie.

„Jest to niezwykle ważny wyrok, który pokazuje, jaką wagę ETPCz przywiązuje do zagadnienia naruszenia fundamentalnych praw człowieka, które miały miejsce w trakcie tzw. wojny z terroryzmem zapoczątkowanej po zamachach z 11 września 2001 r.” – mówi dr Adam Bodnar, wiceprezes HFPC.

Khaled el-Masri, obywatel niemiecki libańskiego pochodzenia, został zatrzymany w grudniu 2003 r. przez władze macedońskie, które następnie przetrzymywały go w jednym z hoteli w Skopie i poddawały licznym przesłuchaniom przez ponad 20 dni. Następnie na lotnisku w stolicy Macedonii, po tym jak został dotkliwie pobity, przekazano go funkcjonariuszom CIA, którzy przetransportowali go do bazy Salt Pit w Afganistanie. Tam przez 4 miesiące był poddawany brutalnym przesłuchaniom przy użyciu tortur. W 2006 r. niemiecka kanclerz Angela Merkel po spotkaniu z amerykańską Sekretarz Stanu USA Condoleezzą Rice oficjalnie potwierdziła, że Stany Zjednoczone popełniły błąd uznając Khaleda el-Masriego za osobę zaangażowaną w działalność terrorystyczną.

ETPCz stwierdził, że el-Masri w trakcie przetrzymywania w hotelu, a następnie na lotnisku w Skopje, był poddany traktowaniu, które jest sprzeczne z zakazem stosowania tortur i nieludzkiego i poniżającego traktowania (art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka). Dodatkowo uznał, że władze macedońskie są odpowiedzialne za przekazanie el-Masriego władzom amerykańskim, pomimo istniejącego ryzyka stosowania tortur i nieludzkiego traktowania w więzieniu Salt Pit w Afganistanie.

„ETPCz stwierdził, że w tej sprawie naruszono cały szereg postanowień Europejskiej Konwencji Praw Człowieka” – mówi Irmina Pacho, koordynatorka programu Obserwatorium działalności CIA na terytorium Polski.

ETPCz wskazał, że przetrzymywanie el-Masriego w hotelu w Skopje miało charakter arbitralny, a jego przetransportowanie i przetrzymywanie w Afganistanie było nielegalne, co stanowi naruszenie prawa do wolności osobistej (art. 5 Konwencji). ETPCz uznał również naruszenie art. 5 Konwencji w aspekcie proceduralnym poprzez brak przeprowadzenia efektywnego śledztwa dotyczącego warunków przetrzymywania el-Masriego. Władze macedońskie naruszyły ponadto jego prawo do życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 Konwencji). Niemożność skutecznego dochodzenia sprawiedliwości przed macedońskimi sądami sprzeczne jest natomiast z prawem do dostępu do skutecznego środka odwoławczego (art. 13 Konwencji).

Wcześniej el-Masri bezskutecznie próbował dochodzić swoich praw zarówno w Macedonii, Niemczech oraz Stanach Zjednoczonych. Została nawet złożona skarga do Międzyamerykańskiej Komisji Praw Człowieka. Jednak to europejski system ochrony praw człowieka okazał się skuteczny w dochodzeniu sprawiedliwości przez ofiarę wojny z terroryzmem.

„Wyrok świadczy o tym, że odpowiedzialności mogą nie uniknąć państwa europejskie, w tym Polska, które współpracowały ze służbami amerykańskimi w ramach działań mających na celu zwalczanie globalnego terroryzmu.” – mówi dr Adam Bodnar.

W 2012 r. ETPCz zakomunikował rządowi Polskiemu sprawę al-Nashiri przeciwko Polsce, która dotyczy stosowania tortur i nielegalnego przetrzymywania w tajnym ośrodku CIA w Polsce.

Inne artykuły

Czy obowiązek zbadania przesyłki w obecności kuriera stanowi klauzulę abuzywną?

18.07.2018

Czy obowiązek zbadania przesłanego towaru przy kurierze może być traktowany jako klauzula niedozwolona?(wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII AGa 836/18). Spór dotyczył regulaminu sklepu internetowego, który...

Trudna sztuka pisania do sądu

02.07.2018

Na twitterze trafiłem na artykuł opisujący wyniki ankiety, której przedmiotem było to, co sędziowie amerykańskiego Sądu Najwyższego lubią, a czego nie lubią w kierowanych do nich pismach. Ja też zrobiłem taką małą ankietę wśród koleżanek i...

Granice kontroli osobistej - wyrok

29.06.2018

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 14 grudnia 2017 r. o sygn. akt K 17/14 orzekł niezgodność z art. 41 ust. 1 i art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP między innymi art. 219 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz bezpłatny newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.