Środa 13 grudnia 2017 Wydanie nr 3579

Pierwszy wyrok w sprawie ofiar wojny z terroryzmem

18.12.2012 / ebos/hfpcz Pierwszy wyrok w sprawie ofiar wojny z terroryzmem  

Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał pierwszy wyrok w sprawie dotyczącej rażących naruszeń praw człowieka w trakcie globalnej walki z terroryzmem, w którą zaangażowane były państwa europejskie. Wielka Izba ETPCz stwierdziła naruszenie szeregu postanowień Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w sprawie Khaled el-Masri przeciwko Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii (skarga nr 39630/09). Jest to pierwszy wyrok ETPCz w tego typu sprawie.

„Jest to niezwykle ważny wyrok, który pokazuje, jaką wagę ETPCz przywiązuje do zagadnienia naruszenia fundamentalnych praw człowieka, które miały miejsce w trakcie tzw. wojny z terroryzmem zapoczątkowanej po zamachach z 11 września 2001 r.” – mówi dr Adam Bodnar, wiceprezes HFPC.

Khaled el-Masri, obywatel niemiecki libańskiego pochodzenia, został zatrzymany w grudniu 2003 r. przez władze macedońskie, które następnie przetrzymywały go w jednym z hoteli w Skopie i poddawały licznym przesłuchaniom przez ponad 20 dni. Następnie na lotnisku w stolicy Macedonii, po tym jak został dotkliwie pobity, przekazano go funkcjonariuszom CIA, którzy przetransportowali go do bazy Salt Pit w Afganistanie. Tam przez 4 miesiące był poddawany brutalnym przesłuchaniom przy użyciu tortur. W 2006 r. niemiecka kanclerz Angela Merkel po spotkaniu z amerykańską Sekretarz Stanu USA Condoleezzą Rice oficjalnie potwierdziła, że Stany Zjednoczone popełniły błąd uznając Khaleda el-Masriego za osobę zaangażowaną w działalność terrorystyczną.

ETPCz stwierdził, że el-Masri w trakcie przetrzymywania w hotelu, a następnie na lotnisku w Skopje, był poddany traktowaniu, które jest sprzeczne z zakazem stosowania tortur i nieludzkiego i poniżającego traktowania (art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka). Dodatkowo uznał, że władze macedońskie są odpowiedzialne za przekazanie el-Masriego władzom amerykańskim, pomimo istniejącego ryzyka stosowania tortur i nieludzkiego traktowania w więzieniu Salt Pit w Afganistanie.

„ETPCz stwierdził, że w tej sprawie naruszono cały szereg postanowień Europejskiej Konwencji Praw Człowieka” – mówi Irmina Pacho, koordynatorka programu Obserwatorium działalności CIA na terytorium Polski.

ETPCz wskazał, że przetrzymywanie el-Masriego w hotelu w Skopje miało charakter arbitralny, a jego przetransportowanie i przetrzymywanie w Afganistanie było nielegalne, co stanowi naruszenie prawa do wolności osobistej (art. 5 Konwencji). ETPCz uznał również naruszenie art. 5 Konwencji w aspekcie proceduralnym poprzez brak przeprowadzenia efektywnego śledztwa dotyczącego warunków przetrzymywania el-Masriego. Władze macedońskie naruszyły ponadto jego prawo do życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 Konwencji). Niemożność skutecznego dochodzenia sprawiedliwości przed macedońskimi sądami sprzeczne jest natomiast z prawem do dostępu do skutecznego środka odwoławczego (art. 13 Konwencji).

Wcześniej el-Masri bezskutecznie próbował dochodzić swoich praw zarówno w Macedonii, Niemczech oraz Stanach Zjednoczonych. Została nawet złożona skarga do Międzyamerykańskiej Komisji Praw Człowieka. Jednak to europejski system ochrony praw człowieka okazał się skuteczny w dochodzeniu sprawiedliwości przez ofiarę wojny z terroryzmem.

„Wyrok świadczy o tym, że odpowiedzialności mogą nie uniknąć państwa europejskie, w tym Polska, które współpracowały ze służbami amerykańskimi w ramach działań mających na celu zwalczanie globalnego terroryzmu.” – mówi dr Adam Bodnar.

W 2012 r. ETPCz zakomunikował rządowi Polskiemu sprawę al-Nashiri przeciwko Polsce, która dotyczy stosowania tortur i nielegalnego przetrzymywania w tajnym ośrodku CIA w Polsce.

Inne artykuły

Po śladach do przestępcy

20.11.2017

Na podstawie śladów butów jak po nitce do kłębka można dojść do sprawcy zdarzenia. Bo każde obuwie w trakcie użytkowania nabiera charakterystycznych cech. – Są to cechy indywidualne i niepowtarzalne. Na ich podstawie jesteśmy w stanie stwierdzić...

Dać nadzieję na wolność

17.11.2017

Rozsiani po jednostkach penitencjarnych w Polsce, skazani na długie wyroki i dożywocie, sprawcy czynów, o których zwykle głośno w mediach – wielokrotni zabójcy. Nie są ujęci w statystykach, nie wiadomo, ilu ich dokładnie jest. Wiadomo natomiast...

Czy odepchnięcie napastnika — który upadł i zmarł — oznacza, że przekroczone zostały granice obrony koniecznej?

05.12.2017

Czy możliwy jest zarzut przekroczenia granic obrony koniecznej jeśli nastąpiła śmierć napastnika — oraz czy biorący udział w „ustawce” mogą powołać się na kontratyp obrony koniecznej, jeśli coś poszło nie tak podczas pojedynku? postanowienie...

Bez sekretariatu nie ma sądu

29.11.2017

Nikt nie dostrzega tych, bez których sądy nie mogłyby działać, owych sądowych mechaników, którzy dbają, by sędziom stającym na linii frontu nie zabrakło paliwa i amunicji. Nikt nie widzi pracowników sądowych sekretariatów, i nikt poza sędziami (a...

Czy zadatek może stać się zaliczką?

13.11.2017

Czy zadatek z umowy przedwstępnej może stać się zwrotną zaliczką? Kiedy można żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości (lub zachowania otrzymanego zadatku)? Jaki jest okres przedawnienia roszczeń z umowy przedwstępnej? (wyrok Sądu Apelacyjnego...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.