Poniedziałek 21 maja 2018 Wydanie nr 3738

Czy nieletni może popełnić czyn karalny składania fałszywych zeznań?

23.01.2013 / ebos/hfpcz Czy nieletni może popełnić czyn karalny składania fałszywych zeznań?  

Zgodnie z Kodeksem karnym przestępstwo składania fałszywych zeznań może popełnić tylko osoba zeznająca w charakterze świadka pouczona uprzednio o odpowiedzialności karnej z tytułu składania fałszywych zeznań lub od której odebrano przyrzeczenie. Istnieją bardzo poważne wątpliwości co do tego, czy w obecnym stanie prawnym możliwe jest ponoszenie odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.


Helsińska Fundacja Praw Człowieka złożyła opinię przyjaciela sądu w sprawie dotyczącej popełnienia czynu karalnego przez nieletnią. Czyn, którego miała się ona dopuścić polegać miał na złożeniu fałszywych zeznań w postępowaniu sądowym. W swojej opinii HFPC wskazuje, że istnieją bardzo poważne wątpliwości co do tego, czy w obecnym stanie prawnym możliwe jest ponoszenie odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.

Opinia skupia się przede wszystkim na analizie pojęcia „czynu karalnego”, którym posługuje się u.p.n. Zgodnie z ustawą, „czynem karalnym” w rozumieniu ustawy jest czyn zabroniony przez ustawę jako przestępstwo, przestępstwo skarbowe a także niektóre wykroczenia.

Tymczasem, zgodnie z Kodeksem karnym przestępstwo składania fałszywych zeznań może popełnić tylko osoba zeznająca w charakterze świadka pouczona uprzednio o odpowiedzialności karnej z tytułu składania fałszywych zeznań lub od której odebrano przyrzeczenie.

Nieletnich świadków nie poucza się o odpowiedzialności karnej, gdyż takiej oni nie podlegają, jak również nie odbiera się od nich przyrzeczenia, o czym wprost stanowią przepisy Kodeksu postępowania karnego i cywilnego. W związku z tym, istnieją poważne kontrowersje co do tego, jak powinno zostać sformułowane prawidłowe pouczenie nieletniego świadka i jakie skutki można wiązać z zeznawaniem nieprawdy na gruncie u.p.n.

W przedmiotowej sprawie nieletnia została jedynie pouczona o obowiązku mówienia prawdy, nie uprzedzono jej jednak o żadnych możliwych konsekwencjach prawnych takiego czynu. W ocenie HFPC zastosowanie wobec niej z tego tytułu środków wychowawczych oznaczałoby traktowanie jej gorzej, aniżeli osoby dorosłej znajdującej się w takiej samej sytuacji.

HFPC wskazała także na to, że sąd pierwszej instancji nie rozpatrzył wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd nie odniósł się bowiem w uzasadnieniu orzeczenia do kwestii pouczenia nieletniej przed odebraniem zeznań, motywów, jakimi się kierowała, skutków, jakie wywołały fałszywe zeznania, a także tego, że po upływie stosunkowo krótkiego czasu nieletnia zmieniła swoje zeznania i powiedziała całą prawdę.

Inne artykuły

Odpowiedzialność cywilna za potrącenie przez rowerzystę pieszego na chodniku

07.05.2018

Czy rowerzysta, który potrącił pieszego na chodniku, może ponosić odpowiedzialność cywilnoprawną za negatywne skutki na zdrowiu poszkodowanego? (nieprawomocny wyrok Sąd Rejonowy w Chełmnie z 19 stycznia 2018 r., sygn. akt I C 414/13). Sprawa...

Sąd Najwyższy - Internet to miejsce publiczne

24.04.2018

Sąd Najwyższy uznał, że internet jest miejscem publicznym w rozumieniu art. 141 kw, dlatego rozpowszechniający obrazki z nieprzyzwoitymi i obraźliwymi napisami (np. zakaz pedałowania) może ponosić odpowiedzialność za popełnione wykroczenie...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz bezpłatny newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.