Poniedziałek 23 lipca 2018 Wydanie nr 3801

Czy nieletni może popełnić czyn karalny składania fałszywych zeznań?

23.01.2013 / ebos/hfpcz Czy nieletni może popełnić czyn karalny składania fałszywych zeznań?  

Zgodnie z Kodeksem karnym przestępstwo składania fałszywych zeznań może popełnić tylko osoba zeznająca w charakterze świadka pouczona uprzednio o odpowiedzialności karnej z tytułu składania fałszywych zeznań lub od której odebrano przyrzeczenie. Istnieją bardzo poważne wątpliwości co do tego, czy w obecnym stanie prawnym możliwe jest ponoszenie odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.


Helsińska Fundacja Praw Człowieka złożyła opinię przyjaciela sądu w sprawie dotyczącej popełnienia czynu karalnego przez nieletnią. Czyn, którego miała się ona dopuścić polegać miał na złożeniu fałszywych zeznań w postępowaniu sądowym. W swojej opinii HFPC wskazuje, że istnieją bardzo poważne wątpliwości co do tego, czy w obecnym stanie prawnym możliwe jest ponoszenie odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.

Opinia skupia się przede wszystkim na analizie pojęcia „czynu karalnego”, którym posługuje się u.p.n. Zgodnie z ustawą, „czynem karalnym” w rozumieniu ustawy jest czyn zabroniony przez ustawę jako przestępstwo, przestępstwo skarbowe a także niektóre wykroczenia.

Tymczasem, zgodnie z Kodeksem karnym przestępstwo składania fałszywych zeznań może popełnić tylko osoba zeznająca w charakterze świadka pouczona uprzednio o odpowiedzialności karnej z tytułu składania fałszywych zeznań lub od której odebrano przyrzeczenie.

Nieletnich świadków nie poucza się o odpowiedzialności karnej, gdyż takiej oni nie podlegają, jak również nie odbiera się od nich przyrzeczenia, o czym wprost stanowią przepisy Kodeksu postępowania karnego i cywilnego. W związku z tym, istnieją poważne kontrowersje co do tego, jak powinno zostać sformułowane prawidłowe pouczenie nieletniego świadka i jakie skutki można wiązać z zeznawaniem nieprawdy na gruncie u.p.n.

W przedmiotowej sprawie nieletnia została jedynie pouczona o obowiązku mówienia prawdy, nie uprzedzono jej jednak o żadnych możliwych konsekwencjach prawnych takiego czynu. W ocenie HFPC zastosowanie wobec niej z tego tytułu środków wychowawczych oznaczałoby traktowanie jej gorzej, aniżeli osoby dorosłej znajdującej się w takiej samej sytuacji.

HFPC wskazała także na to, że sąd pierwszej instancji nie rozpatrzył wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd nie odniósł się bowiem w uzasadnieniu orzeczenia do kwestii pouczenia nieletniej przed odebraniem zeznań, motywów, jakimi się kierowała, skutków, jakie wywołały fałszywe zeznania, a także tego, że po upływie stosunkowo krótkiego czasu nieletnia zmieniła swoje zeznania i powiedziała całą prawdę.

Inne artykuły

Czy obowiązek zbadania przesyłki w obecności kuriera stanowi klauzulę abuzywną?

18.07.2018

Czy obowiązek zbadania przesłanego towaru przy kurierze może być traktowany jako klauzula niedozwolona?(wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII AGa 836/18). Spór dotyczył regulaminu sklepu internetowego, który...

Trudna sztuka pisania do sądu

02.07.2018

Na twitterze trafiłem na artykuł opisujący wyniki ankiety, której przedmiotem było to, co sędziowie amerykańskiego Sądu Najwyższego lubią, a czego nie lubią w kierowanych do nich pismach. Ja też zrobiłem taką małą ankietę wśród koleżanek i...

Granice kontroli osobistej - wyrok

29.06.2018

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 14 grudnia 2017 r. o sygn. akt K 17/14 orzekł niezgodność z art. 41 ust. 1 i art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP między innymi art. 219 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz bezpłatny newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.