Czwartek 17 sierpnia 2017 Wydanie nr 3461

Nowelizacja ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych - przed Trybunałem Konstytucyjnym

08.11.2013 / ebos/iustitia Nowelizacja ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych - przed Trybunałem Konstytucyjnym  

30 października 2013 r. o godz. 9.00 Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpoznał wniosek Krajowej Rady Sądownictwa o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją nowelizacji ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, dokonanej ustawą z 18 sierpnia 2011 r., pod koniec ubiegłej kadencji Sejmu.

Rozprawie przewodniczył prezes TK Andrzej Rzepliński, sprawozdawcą był wiceprezes TK Stanisław Biernat.

Ogłoszenie wyroku nastąpiło 7 listopada 2013 roku o godz. 10.30.

Trybunał Konstytucyjny uznał za zgodny z Konstytucją tryb uchwalania nowelizacji (zarzut dotyczył braku 1. czytania na posiedzeniu plenarnym Sejmu). Za zgodne z Konstytucją została również uznana większość zaskarżonych przez KRS przepisów dotyczących tzw. menadżerskiego systemu zarządzania sądami oraz nadzoru Ministra Sprawiedliwości na sądami powszechnymi i ocen okresowych sędziów.

Za niezgodne z Konstytucją Trybunał uznał jedynie cztery przepisy, dotyczące: fakultatywnego, a nie obligatoryjnego odwołanie dyrektora sądu po negatywnej opinii zgromadzenia ogólnego sędziów apelacji (art.32b § 1 u.s.p.) oraz wniosku prezesa sądu związanego z naruszeniem przez dyrektora sądu obowiązków (art.32b § 3 u.s.p.), braku możliwości wniesienia zastrzeżeń przez prezesa lub wiceprezesa sądu do uwagi na piśmie sporządzonej przez Ministra Sprawiedliwości (art.37g § 5 u.s.p.) i braku możliwości wniesienia zastrzeżeń przez prezesa sądu apelacyjnego do odmowy przyjęcia przez Ministra Sprawiedliwości informacji rocznej o działalności sądów na obszarze apelacji (art.37h §2 u.s.p.).

Do powyższego orzeczenia zgłoszonych zostało 8 zdań odrębnych.

Pierwotny wniosek KRS w tej sprawie umieszczony był na naszej stronie internetowej. W przedmiocie tego wniosku Trybunał Konstytucyjny postępowanie umorzył, jednakże Krajowa Rada Sądownictwa skargę ponowiła z podobną argumentacją i tym razem już przeszkód formalnych do jej rozpoznania nie było. Ponowiona skarga dostępna jest na stronie Trybunału Konstytucyjnego.

Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”, zarówno za pierwszym, jak i za drugim razem złożyło wniosek o wezwanie Stowarzyszenia do postępowania przez Trybunałem na podstawie art. 38 pkt 4 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. Wezwania takiego dokonuje w każdej sprawie przewodniczący składu orzekającego. Wraz z wnioskiem Stowarzyszenie złożyło jako amicus curiae opinię prawną nt. nowelizacji, sporządzoną przez wybitnego konstytucjonalistę prof. dr hab. Bogusława Banaszaka.

Opinia ta, po pierwotnym umorzeniu postępowania, została „Iustitii” przez Trybunał zwrócona, jednakże po ponownym złożeniu wniosku przez Krajową Radę Sądownictwa złożona została ponownie, wraz z ponownym wnioskiem; miało to miejsce 17 września 2012 r.

Od tego czasu nie otrzymaliśmy żadnej odpowiedzi w powyższej kwestii. Zgodnie z art. 38 pkt 4 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, przewodniczący składu orzekającego decyduje w sprawie jednoosobowo. Może organizację do udziału w postępowaniu wezwać (niegdyś kilkakrotnie „Iustitia” w tym trybie uczestniczyła w postępowaniach przed TK), ale może też po prostu nie wykonać żadnej czynności, gdyż zaniechanie wezwania do udziału w postępowaniu jest równoznaczne z odmową uwzględnienia wniosku. Nie wymaga ono siłą rzeczy żadnego uzasadnienia i nie podlega zaskarżeniu. W taki właśnie sposób przesądzono o odmowie dopuszczenia „Iustitii” do udziału w postępowaniu w sprawie obniżenia uposażeń sędziowskich w stosunku do średniej krajowej w 2012 r. (informacja tutaj).

Przewodniczącym składu orzekającego w obecnie rozpoznawanej sprawie, podobnie jak wówczas, jest prezes Trybunału Konstytucyjnego.

Znaczenie opinii "przyjaciela sądu" jest doceniane na poziomie międzynarodowym. W Polsce jej pozytywna rola została dostrzeżona przez Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z 16 stycznia 2006 r. (SK 30/05) Trybunał uznał, że wzięcie pod uwagę przy wyrokowaniu opinii przyjaciela sądu stanowi realizację obowiązku wszechstronnego badania istotnych okoliczności w celu wyjaśnienia sprawy. Ponadto Trybunał docenił rolę udziału organizacji społecznych w postępowaniu poprzez złożenie opinii przyjaciela sądu jako realizację zasady dialogu, jawności komunikacji społecznej przy rozstrzyganiu sporów konstytucyjnych. Zauważył, że organizacje społeczne, których cele statutowe i przedmiot działalności są związane z analizowanym przez Trybunał Konstytucyjny zagadnieniem, mogą sformułować opinię pozwalającą na bardziej wszechstronną ocenę tego zagadnienia i zwiększającą społeczną akceptację rozstrzygnięć Trybunału oraz społeczną kontrolę władzy. Trybunał Konstytucyjny wychodzi z założenia, że inicjowanie i umacnianie dialogu społecznego także w procesie kontroli konstytucyjności prawa utrwala zaufanie społeczne do państwa i do władzy sądowniczej.

Zgodnie z § 29 ust. 2 Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego Prezes Trybunału lub skład orzekający Trybunału mogą zwracać się, na każdym etapie postępowania, do innych organów lub organizacji o zajęcie stanowiska w kwestiach mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Inne artykuły

Karalne niezawiadomienie o przestępstwie na szkodę dziecka

31.07.2017

Ważna zmiana w Kodeksie Karnym. Zmiana, która zacznie obowiązywać od 13 lipca br., nakłada na każdego obywatela prawny obowiązek zawiadomienie organów ścigania o przestępstwie na szkodę dziecka. Do tej pory był to tylko tzw. obowiązek społeczny...

Zbrodnia i kara po polsku

28.07.2017

"Im później się przychodzi po poradę prawną - czyli im dalej jest posunięte postępowanie - tym mniej jest opcji. Zdarza się, że ktoś przychodzi do mnie, gdy zapadł prawomocny wyrok w jego sprawie. Wtedy nie mogę już nic zrobić - a wcześniej było...

Grzywna za wycenę własnego mieszkania bez uprawnień?

10.08.2017

Kto bez uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości dokonuje określenia wartości nieruchomości lub trwale związanych z nieruchomością maszyn lub urządzeń, podlega karze grzywny w wysokości do 50 000 zł. Czy wiecie że… jeśli...

Czy odmowa zatrudnienia córki działacza partyjnego oznacza dyskryminację w zatrudnieniu?

24.07.2017

Lipiec mamy dość gorący politycznie, gdzie „córka leśnika” jest tylko skromną anegdotą. Warto jednak prześledzić losy sporu, który sprowadza się do prostego pytania: czy odmowa zatrudnienia w urzędzie stanowi dyskryminację w zatrudnieniu — jeśli...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.