Wtorek 27 czerwca 2017 Wydanie nr 3410

Nowelizacja ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych - przed Trybunałem Konstytucyjnym

08.11.2013 / ebos/iustitia Nowelizacja ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych - przed Trybunałem Konstytucyjnym  

30 października 2013 r. o godz. 9.00 Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpoznał wniosek Krajowej Rady Sądownictwa o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją nowelizacji ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, dokonanej ustawą z 18 sierpnia 2011 r., pod koniec ubiegłej kadencji Sejmu.

Rozprawie przewodniczył prezes TK Andrzej Rzepliński, sprawozdawcą był wiceprezes TK Stanisław Biernat.

Ogłoszenie wyroku nastąpiło 7 listopada 2013 roku o godz. 10.30.

Trybunał Konstytucyjny uznał za zgodny z Konstytucją tryb uchwalania nowelizacji (zarzut dotyczył braku 1. czytania na posiedzeniu plenarnym Sejmu). Za zgodne z Konstytucją została również uznana większość zaskarżonych przez KRS przepisów dotyczących tzw. menadżerskiego systemu zarządzania sądami oraz nadzoru Ministra Sprawiedliwości na sądami powszechnymi i ocen okresowych sędziów.

Za niezgodne z Konstytucją Trybunał uznał jedynie cztery przepisy, dotyczące: fakultatywnego, a nie obligatoryjnego odwołanie dyrektora sądu po negatywnej opinii zgromadzenia ogólnego sędziów apelacji (art.32b § 1 u.s.p.) oraz wniosku prezesa sądu związanego z naruszeniem przez dyrektora sądu obowiązków (art.32b § 3 u.s.p.), braku możliwości wniesienia zastrzeżeń przez prezesa lub wiceprezesa sądu do uwagi na piśmie sporządzonej przez Ministra Sprawiedliwości (art.37g § 5 u.s.p.) i braku możliwości wniesienia zastrzeżeń przez prezesa sądu apelacyjnego do odmowy przyjęcia przez Ministra Sprawiedliwości informacji rocznej o działalności sądów na obszarze apelacji (art.37h §2 u.s.p.).

Do powyższego orzeczenia zgłoszonych zostało 8 zdań odrębnych.

Pierwotny wniosek KRS w tej sprawie umieszczony był na naszej stronie internetowej. W przedmiocie tego wniosku Trybunał Konstytucyjny postępowanie umorzył, jednakże Krajowa Rada Sądownictwa skargę ponowiła z podobną argumentacją i tym razem już przeszkód formalnych do jej rozpoznania nie było. Ponowiona skarga dostępna jest na stronie Trybunału Konstytucyjnego.

Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”, zarówno za pierwszym, jak i za drugim razem złożyło wniosek o wezwanie Stowarzyszenia do postępowania przez Trybunałem na podstawie art. 38 pkt 4 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. Wezwania takiego dokonuje w każdej sprawie przewodniczący składu orzekającego. Wraz z wnioskiem Stowarzyszenie złożyło jako amicus curiae opinię prawną nt. nowelizacji, sporządzoną przez wybitnego konstytucjonalistę prof. dr hab. Bogusława Banaszaka.

Opinia ta, po pierwotnym umorzeniu postępowania, została „Iustitii” przez Trybunał zwrócona, jednakże po ponownym złożeniu wniosku przez Krajową Radę Sądownictwa złożona została ponownie, wraz z ponownym wnioskiem; miało to miejsce 17 września 2012 r.

Od tego czasu nie otrzymaliśmy żadnej odpowiedzi w powyższej kwestii. Zgodnie z art. 38 pkt 4 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, przewodniczący składu orzekającego decyduje w sprawie jednoosobowo. Może organizację do udziału w postępowaniu wezwać (niegdyś kilkakrotnie „Iustitia” w tym trybie uczestniczyła w postępowaniach przed TK), ale może też po prostu nie wykonać żadnej czynności, gdyż zaniechanie wezwania do udziału w postępowaniu jest równoznaczne z odmową uwzględnienia wniosku. Nie wymaga ono siłą rzeczy żadnego uzasadnienia i nie podlega zaskarżeniu. W taki właśnie sposób przesądzono o odmowie dopuszczenia „Iustitii” do udziału w postępowaniu w sprawie obniżenia uposażeń sędziowskich w stosunku do średniej krajowej w 2012 r. (informacja tutaj).

Przewodniczącym składu orzekającego w obecnie rozpoznawanej sprawie, podobnie jak wówczas, jest prezes Trybunału Konstytucyjnego.

Znaczenie opinii "przyjaciela sądu" jest doceniane na poziomie międzynarodowym. W Polsce jej pozytywna rola została dostrzeżona przez Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z 16 stycznia 2006 r. (SK 30/05) Trybunał uznał, że wzięcie pod uwagę przy wyrokowaniu opinii przyjaciela sądu stanowi realizację obowiązku wszechstronnego badania istotnych okoliczności w celu wyjaśnienia sprawy. Ponadto Trybunał docenił rolę udziału organizacji społecznych w postępowaniu poprzez złożenie opinii przyjaciela sądu jako realizację zasady dialogu, jawności komunikacji społecznej przy rozstrzyganiu sporów konstytucyjnych. Zauważył, że organizacje społeczne, których cele statutowe i przedmiot działalności są związane z analizowanym przez Trybunał Konstytucyjny zagadnieniem, mogą sformułować opinię pozwalającą na bardziej wszechstronną ocenę tego zagadnienia i zwiększającą społeczną akceptację rozstrzygnięć Trybunału oraz społeczną kontrolę władzy. Trybunał Konstytucyjny wychodzi z założenia, że inicjowanie i umacnianie dialogu społecznego także w procesie kontroli konstytucyjności prawa utrwala zaufanie społeczne do państwa i do władzy sądowniczej.

Zgodnie z § 29 ust. 2 Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego Prezes Trybunału lub skład orzekający Trybunału mogą zwracać się, na każdym etapie postępowania, do innych organów lub organizacji o zajęcie stanowiska w kwestiach mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Inne artykuły

Korzystanie z telefonu podczas jazdy rowerem (art. 45 ust. 2 pkt 1 pord)

12.06.2017

Wszyscy (?) wiedzą, że nie wolno rozmawiać przez telefon podczas jazdy samochodem (chyba że korzystając z zestawu głośnomówiącego lub słuchawki). Niektórzy jednak pytają — czy dozwolone jest rozmawianie przez telefon na rowerze? Odpowiedź jest...

Skazani na wschodniej granicy

09.06.2017

Służba Więzienna ponownie skieruje skazanych z czterech jednostek penitencjarnych do pracy przy oczyszczaniu i utrzymaniu w porządku pasa przy wschodnim odcinku granicy państwowej. Akcja rozpoczęta w ubiegłym roku przez Okręgowy Inspektorat...

Czy hycel ma prawo do wynagrodzenia za zlecenie odłowienia bezpańskiego psa?

23.06.2017

Obowiązkiem gmin jest wyłapywanie i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom — zaś obowiązkiem każdego z nas jest powiadomienie o napotkanym bezpańskim psie lub kocie — jak to się ma do interwencji hycla po wezwaniu do agresywnego psa? Czy w takim...

Ojciec zza krat

27.06.2017

Niedawny Dzień Ojca to okazja do przyjrzenia się działaniom Służby Więziennej skierowanym na poprawę relacji rodzinnych osób przebywających za murami. W jednostkach penitencjarnych przebywają więźniowie, którzy próbują na nowo nauczyć się jak być...

Sądowe potworki - rzecz o idotyzmach z ocen kwalifikacyjnych

19.06.2017

Wielu pracowników sądów ma wrażenie, że od pewnego czasu do sądów wprowadzane są zasady przeniesione rodem z korporacji. W efekcie często powstają tyleż samo śmieszne, co tragiczne potworki. „Pro klienckie” nastawienie, „ankiety badania...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.