Piątek 17 listopada 2017 Wydanie nr 3553

Ukraina - O prawie obalenia władzy, która jest przeciwko ludziom

05.03.2014 / ebos/lege artis Ukraina - O prawie obalenia władzy, która jest przeciwko ludziom  

Czy pucz, w którym obalono prezydenta Janukowycza, był legalny, a zatem czy legalne są nowe władze republiki? Zdaniem Johna Locke ludzie po to zrzekli się części swojej wolności i złożyli ją na ręce władzy, by ta chroniła ich życie, mienie, wolność. Jednak jeśli władza narusza wartości, dla których została powołana, wstępuje w stan wojny z ludem, przeto lud zwolniony jest od obowiązku posłuszeństwa takiej władzy i może przeciwko niej wystąpić, aż do jej obalenia.

Z prawniczego bloga ...

Przyszło do mnie w ostatnim czasie parę listeli odnośnie sytuacji w republice Ukrainy. Ściśle: czy pucz, w którym obalono prezydenta Janukowycza, był legalny, a zatem czy legalne są nowe władza republiki?

Moja odpowiedź będzie prosta i oczywista, a zdziwić może tylko kogoś, komu pojęcie prawo wywołuje skojarzenie wyłącznie ze słowem przepis (dzięki czemu żyje w błędnym przekonaniu, że nie ma prawa bez przepisu).

Tak, obalenie tyrana Janukowycza było jak najbardziej legalne, nawet jeśli nastąpiło wbrew obowiązującym w Kijowie wówczas przepisom. Sęk w tym, że nawet jeśli ukraińska konstytucja została złamana, nawet jeśli w ogóle nie przewiduje ona możliwości pozbawienia głowy państwa urzędu (albo jeśli procedura odwołania wygląda całkowicie inaczej) -- górę w takich sytuacjach bierze owa mityczna umowa społeczna (którą wywieść można, może nie do końca za Locke`m, z prawa naturalnego -- prawa oporu przeciwko tyranii).

Przypomnijmy bowiem, że zdaniem Johna Locke ludzie po to zrzekli się części swojej wolności i złożyli ją na ręce władzy, by ta chroniła ich życie, mienie, wolność. Jednak jeśli władza narusza wartości, dla których została powołana, wstępuje w stan wojny z ludem, przeto lud zwolniony jest od obowiązku posłuszeństwa takiej władzy -- i może przeciwko niej wystąpić, aż do jej obalenia.

Dokładnie te same przesłanki pozwalają poddanemu dyktatora dokonać zamachu (na dyktatora, jego pomagierów -- nie na Bogu ducha winnych nieboraków...). Cokolwiek mądrale mówią o Stauffenbergu, dziś inaczej patrzylibyśmy na jego historię, gdyby mu się udało...

Uważam, że dokładnie z taką sytuacją mieliśmy właśnie do czynienia na ulicach Kijowa: legalnie wybrany prezydent podjął działania nielegalne i zbrodnicze (strzelać do ludzi, którzy po prostu czegoś chcą?!) nie istniała zgodna z prawem metoda na powstrzymanie rozlewu krwi. Stąd też całkowicie uprawnione było zawarcie z Janukowyczem porozumienia dla pozoru, a następnie złamanie tego porozumienia -- tylko po to, by pozbyć się go z urzędu.

Inne artykuły

W sprawie tymczasowego aresztowania osób w podeszłym wieku

06.11.2017

Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, ani choroba, ani wiek nie stwarzają immunitetu wobec tymczasowego aresztowania. Jeżeli jednak władze decydują się na pozbawienie wolności, muszą sprostać obowiązkowi zapewnienia...

Prawo do grobu nie oznacza prawa do żądania ekshumacji pochowanych osób

31.10.2017

Niezależnie od tego czy prawo do grobu jest czy nie jest dobrem osobistym, spory żyjących dotyczące zmarłych trafiają i trafiać będą do sądów. Dziś zatem kilka akapitów o tym jaki skutek może mieć ustalenie prawa do grobu — czy może oznaczać...

Dać nadzieję na wolność

17.11.2017

Rozsiani po jednostkach penitencjarnych w Polsce, skazani na długie wyroki i dożywocie, sprawcy czynów, o których zwykle głośno w mediach – wielokrotni zabójcy. Nie są ujęci w statystykach, nie wiadomo, ilu ich dokładnie jest. Wiadomo natomiast...

Czy zadatek może stać się zaliczką?

13.11.2017

Czy zadatek z umowy przedwstępnej może stać się zwrotną zaliczką? Kiedy można żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości (lub zachowania otrzymanego zadatku)? Jaki jest okres przedawnienia roszczeń z umowy przedwstępnej? (wyrok Sądu Apelacyjnego...

Prawo na kliknięcie myszki

27.10.2017

Skomplikowane orzeczenia sądowe czy zawiłe akty prawne już wkrótce mogą być nieco bardziej przyjazne nawet dla laika. Prawnicy i informatycy łączą siły, pracując nad systemem informacji, dzięki któremu każdy z nas łatwo wyszuka np. aktualne...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.