Wtorek 21 listopada 2017 Wydanie nr 3557

Sądownictwo rodzinne - debata

02.04.2014 / ebos Sądownictwo rodzinne - debata  

Podstawą orzekania w sprawach opiekuńczych jest dobro dzieci, a nie interes ich rodziców. Pojęcie władzy rodzicielskiej oznacza przede wszystkim odpowiedzialność rodziców za dziecko. Takim pojęciem – odpowiedzialności rodzicielskiej - posługują się europejskie akty prawne. Tak zgodnie podkreślali uczestnicy debaty na temat sadownictwa rodzinnego.

W dniu 14 marca 2014 r. w Warszawie odbyła się zorganizowana przez Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia” przy współpracy ze Stowarzyszeniem Sędziów Rodzinnych w Polsce debata na temat orzekania przez sądy o kontaktach rodziców z dzieckiem i realizacji tych rozstrzygnięć. W spotkaniu wzięli udział zaproszeni goście oraz licznie przybyli sędziowie rodzinni z całej Polski. Jej celem była wymiana doświadczeń pomiędzy sędziami a naukowcami, mediatorami, kuratorami i biegłymi orzekającymi w sprawach rodzinnych. Zainicjowana została także dyskusja nad dotychczasową praktyką, zmianami w prawie już wprowadzonymi oraz postulowanymi.

Profesor Jacek Wierciński z Instytutu Prawa Cywilnego Uniwersytetu Warszawskiego zgłosił postulat takiej zmiany w prawie rodzinnym, z której wynikałaby wprost możliwość zmiany orzeczenia o powierzeniu wykonywania władzy rodzicielskiej w sytuacji, gdy tzw. "pierwszy rodzic" notorycznie utrudnia lub uniemożliwia "drugiemu rodzicowi" kontakty z dzieckiem. Podkreślił przy tym aspekt psychologiczny takiego zapisu w przepisach, który - w jego ocenie - mógłby znacząco wpłynąć na zmianę postawy przynajmniej niektórych rodziców będących w sporze na temat kontaktów. Zgłosił też postulat, aby sprawy opiekuńcze znalazły się w katalogu spraw, od których przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego. Zmiany jakie zaszły w ostatnich dwóch dekadach w prawie rodzinnym w niektórych dziedzinach były wręcz rewolucyjne, a skargi kasacyjne i rozprawy przed Sądem Najwyższym pozwoliłyby uchwycić specyfikę i subtelności spraw rodzinnych, rozwijałyby orzecznictwo pomocne dla sędziów liniowych w orzekaniu.

Sędzia w stanie spoczynku, doktor Hanna Bzdak, członek zarówno Stowarzyszenia Sędziów Rodzinnych w Polsce, jak i "Iustitii" przedstawiła zarys regulacji prawnych obowiązujących w prawie szwedzkim w kwestiach dotyczących powierzania władzy rodzicielskiej (m.in. opieki naprzemiennej) oraz regulowania kontaktów.

Maria Zamiela-Kamińska – Kierownik Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego nr 2 w Warszawie w swoim wystąpieniu zgłosiła postulaty zmierzające do jak najlepszej współpracy z sędziami orzekającymi, wskazując że odpowiednio sformułowane pytania do biegłych pozwalają na właściwe zdiagnozowanie sytuacji w rodzinie i udzielenie odpowiedzi pomocnych w orzekaniu. Podkreśliła ogromną wiedzę i doświadczenie psychologów i pedagogów zatrudnionych w ośrodkach oraz potrzebę jak najszybszego uregulowania w sposób jednoznaczny kompetencji tego organu.

Także doktor Alicja Czerederecka - kierownik Zakładu Psychologii Sądowej Instytutu Ekspertyz Sądowych w Krakowie zwróciła uwagę na wady i zalety tzw. opinii prywatnych używanych w postępowaniach sądowych. Wypowiadała się także o trudności w diagnozowaniu szczególnie mocno skonfliktowanych rodziców, o ogromnych emocjach jakie towarzyszą stronom w takich sprawach.

Dorota Trautman - sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie, wizytator ds. rodzinnych i nieletnich i sędzia Sądu Rejonowego w Myszkowie Agnieszka Pieńkowska-Szekiel pokreśliły wagę wysłuchiwania przez sędziego małoletnich, których postępowania dotyczą. Sędzia Dorota Trautman mówiła o trudnościach, z jakimi wiąże się orzekanie w sprawach dotyczących kontaktów rozwiedzionych lub żyjących w rozłączeniu rodziców z ich małoletnimi dziećmi. Dlatego jej zdaniem najlepszym rozwiązaniem jest stosowanie w takich sprawach mediacji, która jest realizacją obowiązku porozumiewania się rodziców w sprawach dziecka

Alina Prusinowska-Marek – kurator III Zespołu Kuratorskiej Służby Nieletnich w Sądzie Rejonowym w Grodzisku Mazowieckim poruszyła kwestie współpracy pomiędzy sędziami i kuratorami w celu właściwego wykonywania orzeczeń w przedmiocie kontaktów, postulowała też potrzebę systemowej współpracy także ze społecznością lokalną i organizacjami pozarządowymi zajmującymi się ochroną praw dziecka. Ta współpraca mogłaby być szczególnie pomocna w sytuacjach, kiedy zachodzi potrzeba organizacji spotkań rodzica z dzieckiem na neutralnym gruncie, bez obecności drugiego rodzica, ale w obecności osoby fachowej, zaufanej.

Robert Boch – Wiceprezes Stowarzyszenia Mediatorów Rodzinnych opowiedział o zaletach mediacji, stwierdził że powinna być jak najszerzej dostępna, przy czym potrzebne są nowe rozwiązania w przedmiocie uregulowania kosztów mediacji, także jako kosztów postępowania sadowego.

Większość osób zabierających głos zgadzało się z postulatami stosowania mediacji w jak najszerszym zakresie w sprawach dotyczących uregulowania kontaktów rodziców z dziećmi. Przedstawicielka Komitetu Ochrony Praw Dziecka opowiedziała o pozytywnych skutkach mediacji oraz możliwości jej organizowania nieodpłatnie dzięki pozyskiwaniu środków z programów unijnych.

Także według prezesa Stowarzyszenia Sędziów Sądów Rodzinnych Ewy Waszkiewicz mediacja ma do odegrania dużą rolę w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem. Zwróciła uwagę na to, jak wiele zależy od zmiany mentalności społeczeństwa i zrozumienia przez skłóconych rodziców, że porozumienie jest konieczne dla dobra dziecka.

Uczestnicy debaty zgodnie podkreślali, że podstawą orzekania w sprawach opiekuńczych jest dobro dzieci, a nie interes ich rodziców. Podkreślali też jak właściwie należy rozumieć pojęcie władzy rodzicielskiej, które oznacza przede wszystkim odpowiedzialność rodziców za dziecko. Takim pojęciem – odpowiedzialności rodzicielskiej - posługują się europejskie akty prawne.

Konferencja wzbudziła duże zainteresowanie wśród praktyków nie tylko z sądów ale też instytucji zajmujących się dziećmi, ich ochroną i realizacją ich praw, pojawiły się relacje w prasie, radiu i telewizji. Przewidujemy kontynuację debat na ważne społecznie tematy z dziedziny prawa rodzinnego.

Inne artykuły

W sprawie tymczasowego aresztowania osób w podeszłym wieku

06.11.2017

Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, ani choroba, ani wiek nie stwarzają immunitetu wobec tymczasowego aresztowania. Jeżeli jednak władze decydują się na pozbawienie wolności, muszą sprostać obowiązkowi zapewnienia...

Prawo do grobu nie oznacza prawa do żądania ekshumacji pochowanych osób

31.10.2017

Niezależnie od tego czy prawo do grobu jest czy nie jest dobrem osobistym, spory żyjących dotyczące zmarłych trafiają i trafiać będą do sądów. Dziś zatem kilka akapitów o tym jaki skutek może mieć ustalenie prawa do grobu — czy może oznaczać...

Dać nadzieję na wolność

17.11.2017

Rozsiani po jednostkach penitencjarnych w Polsce, skazani na długie wyroki i dożywocie, sprawcy czynów, o których zwykle głośno w mediach – wielokrotni zabójcy. Nie są ujęci w statystykach, nie wiadomo, ilu ich dokładnie jest. Wiadomo natomiast...

Po śladach do przestępcy

20.11.2017

Na podstawie śladów butów jak po nitce do kłębka można dojść do sprawcy zdarzenia. Bo każde obuwie w trakcie użytkowania nabiera charakterystycznych cech. – Są to cechy indywidualne i niepowtarzalne. Na ich podstawie jesteśmy w stanie stwierdzić...

Czy zadatek może stać się zaliczką?

13.11.2017

Czy zadatek z umowy przedwstępnej może stać się zwrotną zaliczką? Kiedy można żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości (lub zachowania otrzymanego zadatku)? Jaki jest okres przedawnienia roszczeń z umowy przedwstępnej? (wyrok Sądu Apelacyjnego...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.