Środa 22 listopada 2017 Wydanie nr 3558

Brak równości co do zwrotu kosztów procesu.

10.12.2014 / ebos/lege artis Brak równości co do zwrotu kosztów procesu.  

Dziś kilkanaście zdań o temacie, który mnie paskudnie dręczy — a który uważam za niezałatwioną sprawę dotyczącą dość istotnego aspektu praw człowieka jakim jest prawo do sądu — czyli braku równości co do zwrotu
kosztów procesu.

Generalną zasadą postępowania cywilnego jest możliwość nałożenia na przegrywającego obowiązku zwrotu wygrywającemu — na jego żądanie — kosztów procesu (art. 98 par. 1 kodeksu postępowania cywilnego). W zależności jednak od tego w jaki sposób strona jest reprezentowana w postępowaniu, zwrot ten oznaczać będzie coś diametralnie innego. Dla stron reprezentowanych przez adwokatów lub radców prawnych zwrot kosztów to po prostu odpowiednia wyliczanka, która nader wymowna jest w przypadku spraw, w których przedmiot sporu jest jak najbardziej policzalny:

1) do 500 zł – 60 zł;
2) powyżej 500 zł do 1.500 zł – 180 zł;
3) powyżej 1.500 zł do 5.000 zł – 600 zł;
4) powyżej 5.000 zł do 10.000 zł – 1.200 zł;
5) powyżej 10.000 zł do 50.000 zł – 2.400 zł;
6) powyżej 50.000 zł do 200.000 zł – 3.600 zł;
7) powyżej 200.000 zł – 7.200 zł.

W oczy rzuca się kompletnie alogiczne powiązanie wynagrodzenia pełnomocnika z wartością przedmiotu sporu, podczas gdy oczywiście sprawa za 100 tys. złotych może być prosta jak konstrukcja cepa, zaś inny spór dotyczący kwoty 6 tysięcy — zawiły i nader skomplikowany. Nie zamierzam nikomu zaglądać do kieszeni, ale ten model jest naprawdę irracjonalny i nie sposób go tłumaczyć większą odpowiedzialnością pełnomocnika w sporach o strasznie drogie sprawy. Jeśli tak postawimy temat, to co: mogę powiedzieć, że sprawy za pięć stówek traktowane są połebkowo?!

Naprawdę gorzej ma strona, która nie korzysta z obsługi profesjonalnego pełnomocnika, lecz idzie do sądu sama lub posyła pracownika etatowego. Choćby pozew, odpowiedź na pozew lub jakiekolwiek inne pisma procesowe pisał mędrek-doradca prawny, choćby była na to faktura, kodeks jest głupio nieubłagany:

art. 98 § 2 kpc
Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.

Sąd nie zaliczy tej faktury, nie przyzna — nawet jeśli dopuści zleceniobiorcę do udziału w postępowaniu jako pełnomocnika (art. 87 par. 1 kpc) — żadnych kosztów świadczenia usługi, nawet tych realnie poniesionych, bez żadnych wydumanych przeliczników. Grosza nie dostanie nawet zwolniony z pracy pracownik, który sam z odwołaniem do sądu pracy sobie nie poradzi, na adwokata go nie stać (albo myśli, że go nie stać), więc znajdzie jakiegoś skrybę, który mu to (za pieniądze) napisze. Teoretycznie sąd przyzna mu tylko koszty przejazdu do sądu oraz zwrot zarobków utraconych. Teoretycznie, ponieważ wprawdzie art. 109 par. 1 zd. 2 kpc nakazuje sądowi orzekać o tych kosztach z urzędu, ale ja się z tym raczej nie spotkałem…

Jestem zdania, że jest to nierówność wobec prawa. Nierówność tego rodzaju, że można mówić o naruszeniu normy konstytucyjnej. Nie sposób znaleźć przesłanek, dla których taka podobne rozstrzygnięcie w podobnej sprawie ma być całkowicie inne jeśli chodzi o zwrot kosztów procesu — tylko i wyłącznie ze względu na sposób reprezentacji strony.

Inne artykuły

W sprawie tymczasowego aresztowania osób w podeszłym wieku

06.11.2017

Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, ani choroba, ani wiek nie stwarzają immunitetu wobec tymczasowego aresztowania. Jeżeli jednak władze decydują się na pozbawienie wolności, muszą sprostać obowiązkowi zapewnienia...

Prawo do grobu nie oznacza prawa do żądania ekshumacji pochowanych osób

31.10.2017

Niezależnie od tego czy prawo do grobu jest czy nie jest dobrem osobistym, spory żyjących dotyczące zmarłych trafiają i trafiać będą do sądów. Dziś zatem kilka akapitów o tym jaki skutek może mieć ustalenie prawa do grobu — czy może oznaczać...

Dać nadzieję na wolność

17.11.2017

Rozsiani po jednostkach penitencjarnych w Polsce, skazani na długie wyroki i dożywocie, sprawcy czynów, o których zwykle głośno w mediach – wielokrotni zabójcy. Nie są ujęci w statystykach, nie wiadomo, ilu ich dokładnie jest. Wiadomo natomiast...

Po śladach do przestępcy

20.11.2017

Na podstawie śladów butów jak po nitce do kłębka można dojść do sprawcy zdarzenia. Bo każde obuwie w trakcie użytkowania nabiera charakterystycznych cech. – Są to cechy indywidualne i niepowtarzalne. Na ich podstawie jesteśmy w stanie stwierdzić...

Czy zadatek może stać się zaliczką?

13.11.2017

Czy zadatek z umowy przedwstępnej może stać się zwrotną zaliczką? Kiedy można żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości (lub zachowania otrzymanego zadatku)? Jaki jest okres przedawnienia roszczeń z umowy przedwstępnej? (wyrok Sądu Apelacyjnego...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.