Poniedziałek 21 sierpnia 2017 Wydanie nr 3465

List gończy a ochrona dóbr osobistych

08.06.2015 / ebos List gończy a ochrona dóbr osobistych  

26 czerwca 2015r. o godz. 10.30 Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpozna sprawę o ochronę dóbr osobistych i zapłatę wytoczonej przeciwko spółce wydawniczej (sygn. Akt II ACa 230/15).

W 2008 roku powód stanął pod zarzutem pobicia ze skutkiem śmiertelnym. Z uwagi na ukrywanie się podejrzanego zarządzono jego poszukiwanie listem gończym. W łomżyńskim internetowym wydaniu Gazety Współczesnej ukazał się przedruk listu gończego, opatrzony tytułem „Tak wygląda zabójca z ulicy Krótkiej” i podtytułem „Łomża. Sprawca śmiertelnego pobicia w mieszkaniu przy ul. Krótkiej w Łomży nazywa się (…). Organy ścigania wypuściły za nim list gończy, gdyż mężczyzna ciągle pozostaje na wolności” wraz z ze zdjęciem powoda.

Ostatecznie sprawa karna zakończyła się skazaniem powoda jedynie za pobicie, gdyż w toku postępowania ustalono, że pokrzywdzony śmiertelnego w skutkach krwiaka miał już wcześniej.

Powód nie kwestionował treści spornego artykułu, stanowił on bowiem przedruk danych z listu gończego. Naruszenie swoich dobór osobistych w postaci dobrego imienia, wizerunku i czci łączył natomiast z tytułem, jaki nosiła ta publikacja oraz faktem, że jest ona wciąż dostępna w archiwum strony internetowej i umożliwia zapoznanie się z nią. Nadto wskazywał, że możliwość zapoznania się przez inne osoby z tytułem artykułu, nieadekwatnym do przypisanych mu ostatecznie czynów, zmniejsza zdecydowanie jego szanse na rynku pracy.

Powód domagał się m.in. zobowiązania pozwanej spółki do usunięcia naruszającego jego dobra osobiste artykułu na stronie internetowej i opublikowania oświadczenia stosownej treści. W zakresie roszczenia majątkowego powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kwoty 25.000zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwoty 30.000zł na wskazany cel społeczny.

Pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia o zadośćuczynienie oraz bezzasadność roszczenia w zakresie przeprosin. Pozwany wskazał, że jego działania wykluczały bezprawność, bowiem zadaniem prasy jest rozpowszechnianie informacji o szczególnym znaczeniu społecznym. Nadto powoływał się na różnice pomiędzy językiem potocznym i językiem mediów a językiem prawniczym, wskazując, że w języku potocznym zabójstwo to również pobicie ze skutkiem śmiertelnym. Podkreślał, iż gazeta adresowana jest do przeciętnych odbiorców, nie posiadających wiedzy prawniczej. W kontekście okoliczności sprawy, w ocenie pozwanego, uchylanie się powoda od odpowiedzialności za śmierć człowieka, ukrywanie się, uzasadniało opatrzenie artykułu wskazanym tytułem. Tytuł miał bowiem zwrócić uwagę na osobę sprawcy i pomóc w jego ujęciu. Miał zatem wymiar społeczny. Znaczenia dla artykułu nie miała późniejsza zmiana kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego powodowi, bowiem w dacie publikacji brak było podstaw do odmiennych ustaleń.

Wyrokiem z dnia 30.12.2014r. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił powództwo, uznając, że zebrany materiał dowodowy nie dał podstaw do ustalenia, iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych.

W ocenie tego sądu w niniejszej sprawie nie doszło do przekłamań, lecz potocznego określenia osoby odpowiedzialnej za śmierć człowieka, pomimo że znaczenie użytego w tytule sformułowania „zabójca” nie odpowiada definicji przestępstwa zabójstwa określonej przez kodeks karny. Uwzględnienie powództwa kłóciłoby się z elementarnym poczuciem sprawiedliwości i podważałoby zaufanie społeczeństwa do wymiaru sprawiedliwości, w sytuacji kiedy sprawca przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu stawia się w pozycji ofiary i domaga się ochrony w związku z napiętnowaniem go.

W pisemnych motywach wyroku Sąd Okręgowy wskazał, że gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, że mogło dojść do naruszenia dóbr osobistych powoda, to pozwany sporną publikacją zmierzał do zasygnalizowania społeczeństwu popełnionego przestępstwa i napiętnowania jego sprawcy, który uchylał się przed wyjaśnieniem okoliczności zajścia i od ewentualnej odpowiedzialności, co wyłącza bezprawny charakter tych działań.

Takie działania pozwanego mieściło się w granicach prawa ze względu na działanie w ochronie uzasadnionego interesu. Jak stanowi art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. 1984.5.24 z późn. zm.) prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej. W przypadku postawienia powodowi zarzutu dokonania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu ze skutkiem śmiertelnym dopuszczalne było posłużenie się kolokwializmem, tj. nazwanie zabójcą osoby powodującej śmierć człowieka.

Do naruszenia dóbr osobistych powoda nie doszło również z uwagi na obecność artykułu o kwestionowanym tytule w archiwum. Istotą archiwum jest dokumentowanie wycinków rzeczywistości mających miejsce w przeszłości. W przeszłości zaś powód stał pod zarzutem dopuszczenia się pobicia ze skutkiem śmiertelnym.

Sąd Apelacyjny rozpozna apelację od tego wyroku wniesioną przez pełnomocnika powoda, który domaga się zmiany wyroku i uwzględnienia powództwa bądź uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Inne artykuły

Karalne niezawiadomienie o przestępstwie na szkodę dziecka

31.07.2017

Ważna zmiana w Kodeksie Karnym. Zmiana, która zacznie obowiązywać od 13 lipca br., nakłada na każdego obywatela prawny obowiązek zawiadomienie organów ścigania o przestępstwie na szkodę dziecka. Do tej pory był to tylko tzw. obowiązek społeczny...

Zbrodnia i kara po polsku

28.07.2017

"Im później się przychodzi po poradę prawną - czyli im dalej jest posunięte postępowanie - tym mniej jest opcji. Zdarza się, że ktoś przychodzi do mnie, gdy zapadł prawomocny wyrok w jego sprawie. Wtedy nie mogę już nic zrobić - a wcześniej było...

Prawo do pożegnania

18.08.2017

"Brak zezwolenia na wzięcie udziału w pogrzebie i sposób procedowania w tej sprawie pokazują, że standardy wskazane przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawach polskich nie są ciągle w pełni realizowane" – wskazuje Adam Klepczyński...

Grzywna za wycenę własnego mieszkania bez uprawnień?

10.08.2017

Kto bez uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości dokonuje określenia wartości nieruchomości lub trwale związanych z nieruchomością maszyn lub urządzeń, podlega karze grzywny w wysokości do 50 000 zł. Czy wiecie że… jeśli...

Czy odmowa zatrudnienia córki działacza partyjnego oznacza dyskryminację w zatrudnieniu?

24.07.2017

Lipiec mamy dość gorący politycznie, gdzie „córka leśnika” jest tylko skromną anegdotą. Warto jednak prześledzić losy sporu, który sprowadza się do prostego pytania: czy odmowa zatrudnienia w urzędzie stanowi dyskryminację w zatrudnieniu — jeśli...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.