Czwartek 17 sierpnia 2017 Wydanie nr 3461

Rażąca niesprawiedliwość wyroku karnego a granice zaskarżenia (art. 440 kpk)

17.02.2016 / ebos/lege artis Rażąca niesprawiedliwość wyroku karnego a granice zaskarżenia (art. 440 kpk)  

Całkowicie na marginesie (mnie się nie przyda, ale przecież są wśród nas P.T. Czytelnicy, których procedura karna interesuje) warto chyba zwrócić uwagę na dość logiczną tezę postawioną przez SN w postanowieniu o sygn. akt II KK 148/15 — w której powiedziane jest, że w apelacji od wyroku karnego nie można z góry wnosić o rozpoznanie apelacji poza granicami zaskarżenia ze względu na rażącą niesprawiedliwość orzeczenia (art. 440 kpk).

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r. (II KK 148/15) teza:
Przepis art. 440 kpk jest skierowany do sądu odwoławczego i dopuszcza orzekanie przez ten sąd poza granicami zaskarżenia oraz podniesionych zarzutów, co należy rozumieć jako uprawnienie i obowiązek tego sądu, gdy dostrzega on naruszenia wykraczające poza zakres zaskarżenia i podniesione w apelacji zarzuty, a nie prawo stron do tego, aby w środku odwoławczym, podnosząc zarzuty i zakreślając zakres zaskarżenia, od razu żądały one od sądu rozpoznania swojej skargi także poza zakreślonym przez nie zakresem.

Kasacja dotyczyła osoby prawomocnie skazanej za przestępstwo groźby karalnej (art. 190 kk) będącej ciągiem szeregu przestępstw oszustwa (art. 286 kk). W apelacji obrona powołała się m.in. na art. 440 kpk jako dyrektywę dla sądu, który rzekomo powinien z urzędu zbadać orzeczenie (rażąca niewspółmierność kary miałaby wynikać z niezastosowania warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej sankcji pozbawienia wolności), a że apelacja nie chwyciła — w kasacji znów wskazano naruszenie tegoż samego art. 440 kpk, tym razem poprzez nieuwzględnienie przez sąd II instancji wymogu uchylenia lub zmiany zaskarżonego wyroku, który jest rażąco niesprawiedliwy, z urzędu, tj. nawet poza granicami zaskarżenia.

art. 440 kpk
Jeżeli utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe, podlega ono zmianie na korzyść oskarżonego albo uchyleniu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

Sąd Najwyższy uznał kasację obrony za oczywiście bezzasadną, wskazując, że obowiązkiem strony jest wskazanie granic zaskarżenia — czyli zarzutów przemawiających za uchyleniem lub zmianą skarżonego orzeczenia.

Jako dodatkowy błąd wskazano przywołanie art. 440 kpk jako podstawy wcześniejszej apelacji. Zdaniem SN ocena wyroku jako rażąco niesprawiedliwego pozostaje wyłącznie w gestii sądu odwoławczego, który może wyjść z własnej inicjatywy poza granice zaskarżenia — lecz nie oznacza prawa strony do żądania rozpatrzenia środka odwoławczego poza przywołanym w piśmie zakresem zaskarżenia.

Mnie się wydaje, że obrona w ogólności wykazała się dość ciekawą koncepcją, która ułatwiłaby życie obronie w sposób niewspółmierny — praktycznie zawsze wystarczałoby przywołać argumentację odwołującą się do poczucia sprawiedliwości, a następnie wywołać sąd do tego, by orzekał wyłącznie bazując na naruszeniu wymogu wydania sprawiedliwego wyroku.

Na szczęście Sąd Najwyższy nie dał się nabrać — a ja mogłem napisać o tym krótki tekścik :)

Olgierd Rudak
czasopismo Lege Artis

Inne artykuły

Karalne niezawiadomienie o przestępstwie na szkodę dziecka

31.07.2017

Ważna zmiana w Kodeksie Karnym. Zmiana, która zacznie obowiązywać od 13 lipca br., nakłada na każdego obywatela prawny obowiązek zawiadomienie organów ścigania o przestępstwie na szkodę dziecka. Do tej pory był to tylko tzw. obowiązek społeczny...

Zbrodnia i kara po polsku

28.07.2017

"Im później się przychodzi po poradę prawną - czyli im dalej jest posunięte postępowanie - tym mniej jest opcji. Zdarza się, że ktoś przychodzi do mnie, gdy zapadł prawomocny wyrok w jego sprawie. Wtedy nie mogę już nic zrobić - a wcześniej było...

Grzywna za wycenę własnego mieszkania bez uprawnień?

10.08.2017

Kto bez uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości dokonuje określenia wartości nieruchomości lub trwale związanych z nieruchomością maszyn lub urządzeń, podlega karze grzywny w wysokości do 50 000 zł. Czy wiecie że… jeśli...

Czy odmowa zatrudnienia córki działacza partyjnego oznacza dyskryminację w zatrudnieniu?

24.07.2017

Lipiec mamy dość gorący politycznie, gdzie „córka leśnika” jest tylko skromną anegdotą. Warto jednak prześledzić losy sporu, który sprowadza się do prostego pytania: czy odmowa zatrudnienia w urzędzie stanowi dyskryminację w zatrudnieniu — jeśli...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.