Piątek 22 września 2017 Wydanie nr 3497

Rażąca niesprawiedliwość wyroku karnego a granice zaskarżenia (art. 440 kpk)

17.02.2016 / ebos/lege artis Rażąca niesprawiedliwość wyroku karnego a granice zaskarżenia (art. 440 kpk)  

Całkowicie na marginesie (mnie się nie przyda, ale przecież są wśród nas P.T. Czytelnicy, których procedura karna interesuje) warto chyba zwrócić uwagę na dość logiczną tezę postawioną przez SN w postanowieniu o sygn. akt II KK 148/15 — w której powiedziane jest, że w apelacji od wyroku karnego nie można z góry wnosić o rozpoznanie apelacji poza granicami zaskarżenia ze względu na rażącą niesprawiedliwość orzeczenia (art. 440 kpk).

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r. (II KK 148/15) teza:
Przepis art. 440 kpk jest skierowany do sądu odwoławczego i dopuszcza orzekanie przez ten sąd poza granicami zaskarżenia oraz podniesionych zarzutów, co należy rozumieć jako uprawnienie i obowiązek tego sądu, gdy dostrzega on naruszenia wykraczające poza zakres zaskarżenia i podniesione w apelacji zarzuty, a nie prawo stron do tego, aby w środku odwoławczym, podnosząc zarzuty i zakreślając zakres zaskarżenia, od razu żądały one od sądu rozpoznania swojej skargi także poza zakreślonym przez nie zakresem.

Kasacja dotyczyła osoby prawomocnie skazanej za przestępstwo groźby karalnej (art. 190 kk) będącej ciągiem szeregu przestępstw oszustwa (art. 286 kk). W apelacji obrona powołała się m.in. na art. 440 kpk jako dyrektywę dla sądu, który rzekomo powinien z urzędu zbadać orzeczenie (rażąca niewspółmierność kary miałaby wynikać z niezastosowania warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej sankcji pozbawienia wolności), a że apelacja nie chwyciła — w kasacji znów wskazano naruszenie tegoż samego art. 440 kpk, tym razem poprzez nieuwzględnienie przez sąd II instancji wymogu uchylenia lub zmiany zaskarżonego wyroku, który jest rażąco niesprawiedliwy, z urzędu, tj. nawet poza granicami zaskarżenia.

art. 440 kpk
Jeżeli utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe, podlega ono zmianie na korzyść oskarżonego albo uchyleniu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

Sąd Najwyższy uznał kasację obrony za oczywiście bezzasadną, wskazując, że obowiązkiem strony jest wskazanie granic zaskarżenia — czyli zarzutów przemawiających za uchyleniem lub zmianą skarżonego orzeczenia.

Jako dodatkowy błąd wskazano przywołanie art. 440 kpk jako podstawy wcześniejszej apelacji. Zdaniem SN ocena wyroku jako rażąco niesprawiedliwego pozostaje wyłącznie w gestii sądu odwoławczego, który może wyjść z własnej inicjatywy poza granice zaskarżenia — lecz nie oznacza prawa strony do żądania rozpatrzenia środka odwoławczego poza przywołanym w piśmie zakresem zaskarżenia.

Mnie się wydaje, że obrona w ogólności wykazała się dość ciekawą koncepcją, która ułatwiłaby życie obronie w sposób niewspółmierny — praktycznie zawsze wystarczałoby przywołać argumentację odwołującą się do poczucia sprawiedliwości, a następnie wywołać sąd do tego, by orzekał wyłącznie bazując na naruszeniu wymogu wydania sprawiedliwego wyroku.

Na szczęście Sąd Najwyższy nie dał się nabrać — a ja mogłem napisać o tym krótki tekścik :)

Olgierd Rudak
czasopismo Lege Artis

Inne artykuły

Nowy rok szkolny w więziennych szkołach

05.09.2017

Tak jak w innych szkołach w Polsce, w Centrach Kształcenia Ustawicznego, funkcjonujących przy aresztach śledczych i zakładach karnych, rozpoczął się rok szkolny. Oficjalna inauguracja miała miejsce w Zakładzie Karnym we Włocławku. Nowy rok...

Czy choroba pełnomocnika uzasadnia przywrócenie terminu procesowego - jeśli pojawiła się w ostatnich dniach na dokonanie czynności?

31.08.2017

Pytanie jest proste i logiczne, odpowiedź… niekoniecznie: czy choroba pełnomocnika uzasadnia przywrócenie terminu procesowego — nawet jeśli wszyscy czekali do ostatniego momentu (na wniesienie skargi kasacyjnej) — bo skoro na coś mamy dwa...

Jak pracować z więźniem - ojcem, żeby stał się tatą?

19.09.2017

Można zaryzykować twierdzenie, że z ponad 71 tys. mężczyzn przebywających w jednostkach penitencjarnych większość stanowią ojcowie. Czy są na tyle specyficzną grupą, że należy z nimi pracować w sposób szczególny? Zapytaliśmy o to mł. chor...

Ustna umowa pożyczki

13.09.2017

Czy ustna umowa pożyczki jest ważna — a zwłaszcza czy pożyczkobiorca może być zobowiązany do zwrotu pieniędzy pożyczonych „na gębę”? Czy dowodem może być zapisana w kalendarzu pożyczkodawcy notatka — podpisana przez pożyczającego? (wyrok Sądu...

Trzy kroki do bycia zrozumiałym sędzią - Konferencja

28.08.2017

Fundacja Court Watch Polska zaprasza wszystkich sędziów do udziału w konferencji pt. „Zaufanie budowane przez komunikację. Trzy kroki do bycia zrozumiałym sędzią”, która odbędzie się pod patronatem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego - SSN prof...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.