Piątek 22 września 2017 Wydanie nr 3497

Czy media, które publikują zdjęcie i nazwisko zbiegłego więźnia naruszają jego dobra osobiste?

27.02.2017 / ebos Czy media, które publikują zdjęcie i nazwisko zbiegłego więźnia naruszają jego dobra osobiste?  

Czy publikacja wizerunku zbiegłego więźnia oraz podanie jego imienia i nazwiska — a wszystko to w celu ułatwienia schwytania uciekiniera — może być kwalifikowane jako naruszenie przysługujących mu dóbr osobistych, w tym prawa do wizerunku oraz danych osobowych? (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 2 września 2016 r., sygn. akt I ACa 1527/15).

Sprawy miały się następująco: w 2007 r. mężczyzna odbywający karę pozbawienia wolności był dowożony przez policję do sądu — na rozprawę, w której miał status pokrzywdzonego z art. 216 kk (znieważenie). Korzystając z nieuwagi funkcjonariuszy więzień uciekł przez okno komendy w Skarżysku Kamiennej (razem z czterema innymi przestępcami).

Sąd nie wydał listu gończego ani też nie udzielił odrębnej zgody na ujawnienie danych osobowych i wizerunku uciekiniera.

O brawurowej ucieczce pisały różne media, publikując imiona i nazwiska zbiegów oraz ich zdjęcia. A ponieważ podsądny znów przebywał w miejscu odosobnienia, o publikacjach dowiedział się od rodziny dopiero w 2013 r., stąd też zdecydował się na pozew przeciwko redaktorowi naczelnemu jednego z portali. Ten w odpowiedzi na pozew wskazał, że informacja — w tym dane osobowe i wizerunek powoda — opublikowany został w ślad za informacjami agencyjnymi…

…stąd też kolejny pozew: tym razem przeciwko agencji prasowej, która przekazując informacje o ucieczce z komisariatu policji w bezprawny sposób naruszyła jego dobra osobiste — przez to, że artykuły uniemożliwią mu powrót do normalnego życia po zakończeniu odbywania kary, utrudnią znalezienie zatrudnienia i sprowokują niesprawiedliwy odbiór jego osoby wśród społeczeństwa. Żądanie obejmowało zadośćuczynienie w kwocie 30 tys. złotych oraz nakazanie zaprzestania dalszego publikowania danych ujawniających jego tożsamość.

art. 242 par. 1 kodeksu karnego
Kto uwalnia się sam, będąc pozbawionym wolności na podstawie orzeczenia sądu lub prawnego nakazu wydanego przez inny organ państwowy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Sąd prawomocnie oddalił całość roszczeń: owszem, opublikowanie danych osobowych i wizerunku w serwisie internetowym agencji prasowej oraz rozesłanie informacji do mediów naruszało dobra osobiste powoda — zwłaszcza, że do publicznej wiadomości przedostały się wiadomości o jego statusie jako osoby karanej i ściganej, a przez to być może niebezpiecznej — ale naruszenie to nie miało charakteru bezprawnego. Bezprawność działania strony pozwanej uchyla działanie w ochronie uzasadnionego interesu społecznego — złapania przestępcy, który wydostał się na wolność — a w dodatku popełnił przestępstwo samouwolnienia (art. 242 par. 1 kk). Poza tym treść publikacji była prawdziwa, nie pojawiły się też w niej sformułowania obiektywnie godzące w godność lub cześć mężczyzny.

W ocenie sądu wystarczającą przesłanką wyłączającą bezprawność naruszenia dóbr osobistych jest obawa o bezpieczeństwo: oto z policji ucieka pięciu przestępców — ochrona interesu społecznego wymaga ich rychłego ujęcia. Niewątpliwie można mówić o konflikcie chronionych wartości, ale nie można w takiej sytuacji wyżej stawiać interesu jednostki nad interes ogółu. Nie doszło także do naruszenia przepisu art. 13 ust. 2 prawa prasowego, albowiem przepis ten stoi na straży prywatności podejrzanych i oskarżonych — zaś powód nie był ani jednym, ani drugim (nie toczyło się jeszcze postępowanie dotyczące samouwolnienia).

Nie ma też w sprawie znaczenia, że w czasie publikacji za uciekinierem nie wydano jeszcze listu gończego, co czyniłoby działanie prasy uprawnionym w kontekście art. 35 prawa prasowego (i zwalniało z odpowiedzialności za publikację, art. 42 ust. 1 ustawy): pamiętać trzeba, że mowa jest o ucieczce przestępców z komisariatu policji, o poszukiwaniach — społeczeństwo ma prawo być poinformowane o takim wydarzeniu.

Stąd też publikacja wizerunku zbiegłego więźnia, chociaż może być oceniana jako naruszenie przysługujących mu dóbr osobistych, nie wiąże się z koniecznością naprawienia rzekomo wyrządzonej krzywdy.

Olgierd Rudak - czasopismo Lege Artis

Inne artykuły

Nowy rok szkolny w więziennych szkołach

05.09.2017

Tak jak w innych szkołach w Polsce, w Centrach Kształcenia Ustawicznego, funkcjonujących przy aresztach śledczych i zakładach karnych, rozpoczął się rok szkolny. Oficjalna inauguracja miała miejsce w Zakładzie Karnym we Włocławku. Nowy rok...

Czy choroba pełnomocnika uzasadnia przywrócenie terminu procesowego - jeśli pojawiła się w ostatnich dniach na dokonanie czynności?

31.08.2017

Pytanie jest proste i logiczne, odpowiedź… niekoniecznie: czy choroba pełnomocnika uzasadnia przywrócenie terminu procesowego — nawet jeśli wszyscy czekali do ostatniego momentu (na wniesienie skargi kasacyjnej) — bo skoro na coś mamy dwa...

Jak pracować z więźniem - ojcem, żeby stał się tatą?

19.09.2017

Można zaryzykować twierdzenie, że z ponad 71 tys. mężczyzn przebywających w jednostkach penitencjarnych większość stanowią ojcowie. Czy są na tyle specyficzną grupą, że należy z nimi pracować w sposób szczególny? Zapytaliśmy o to mł. chor...

Ustna umowa pożyczki

13.09.2017

Czy ustna umowa pożyczki jest ważna — a zwłaszcza czy pożyczkobiorca może być zobowiązany do zwrotu pieniędzy pożyczonych „na gębę”? Czy dowodem może być zapisana w kalendarzu pożyczkodawcy notatka — podpisana przez pożyczającego? (wyrok Sądu...

Trzy kroki do bycia zrozumiałym sędzią - Konferencja

28.08.2017

Fundacja Court Watch Polska zaprasza wszystkich sędziów do udziału w konferencji pt. „Zaufanie budowane przez komunikację. Trzy kroki do bycia zrozumiałym sędzią”, która odbędzie się pod patronatem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego - SSN prof...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.