Piątek 20 października 2017 Wydanie nr 3525

Prawa Człowieka w Departamencie

26.11.2009 / ebos/ms Prawa Człowieka w Departamencie  

Stworzenie efektywnego systemu pomocy dla ofiar przestępstw, zarówno prawnej, finansowej, psychologicznej jak i organizacyjnej, reakcje na systemowe naruszania tych praw oraz ochrona procesowa oskarżonych – to tylko niektóre priorytety Departamentu Praw Człowieka, który powstanie w Ministerstwie Sprawiedliwości. Rozpoczęcie jego działania zapowiedział na wczorajszej konferencji prasowej Minister Sprawiedliwości – Krzysztof Kwiatkowski.

- Powołanie Departamentu Praw Człowieka pozwoli w priorytetowy sposób traktować i wykonywać zadania służące ochronie praw pokrzywdzonych przestępstwem od chwili wszczęcia postępowania karnego. Zapewni także koordynację udzielanej pomocy – powiedział Minister.

Kandydatką na stanowisko dyrektora nowego Departamentu jest prokurator Agnieszka Dąbrowiecka, na stanowisko jej zastępcy – Marzena Kruk.

Agnieszka Dąbrowiecka, kandydatka na stanowisko dyrektora Departamentu Praw Człowieka, Prokurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie. W Ministerstwie Sprawiedliwości od 1996r. Dotychczas naczelnik Wydziału Współpracy z Zagranicą . Jest stypendystką programu „Human rights in practice” organizowanego przez Univetsity of Birmingham. Od szeregu lat przygotowuje sprawozdania rządowe z realizacji przez Polskę postanowień konwencji z zakresu praw człowieka funkcjonujących w ramach systemu Narodów Zjednoczonych takich jak Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, Konwencja przeciwko torturom, Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej i merytorycznie odpowiada za ich obronę w trakcie rozpatrywania sprawozdań przez Komitety ONZ. Z jej inicjatywy stworzona została strona internetowa MS poświęcona prawom człowieka w systemie ONZ oraz wydawane są publikacje Ministerstwa Sprawiedliwości zawierające m.in.tłumaczenia standardów ONZ w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości czy sprawozdania rządowe wraz z zaleceniami Komitetów ONZ dla Polski oraz wzorami skarg, z których mogą korzystać polscy obywatele.

dr Marzena Kruk– kandydatka na stanowisko zastępcy dyrektora Departamentu Praw Człowieka, mgr psychologii, ukończone studia podyplomowe z zakresu profilaktyki społecznej i resocjalizacji na IPSIR UW, dr nauk prawnych o specjalności kryminologia.
Zatrudniona w Ministerstwie Sprawiedliwości od 1992 roku, ostatnio na stanowisku Naczelnika Wydziału do Spraw Pokrzywdzonych Przestępstwem oraz Pomocy Postpenitencjarnej w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji, a następnie zastępca dyrektora tego Departamentu. Od 1998 roku mediator w sprawach w karnych w SO w Warszawie. Urzędnik służby cywilnej. Wspólnie z prof. Dobrochną Wójcik przeprowadziła badania aktowe na temat funkcjonowania w Polsce mediacji w sprawach karnych. Autorka artykułów m.in. do „Palestry”, „Przeglądu Więziennictwa Polskiego”, „Archiwum Kryminologii”, „Mediatora”. Uczestnik wielu szkoleń oraz konferencji, także międzynarodowych, w czasie których przedstawiała referaty z zakresu sprawiedliwości naprawczej oraz wiktymologii. Obecnie współpracuje z Wyższą Szkołą Menedżerską w Warszawie.

Więcej na temat powstania i zadań nowego Departamentu

Zagadnienia praw człowieka nie są w dostatecznie wyraźny sposób dostrzegane w działalności organów wymiaru sprawiedliwości. W konsekwencji, wymiar sprawiedliwości nie jest postrzegany jako dostatecznie chroniący prawa człowieka, zarówno jako gwarant tej ochrony, jak i organ prowadzący postępowanie w stosunku do jego uczestników. Tymczasem, działania z tego zakresu mogą posłużyć do budowania zaufania społecznego do sądów, poprawiania wizerunku organów wymiaru sprawiedliwości oraz poprawy poziomu świadomego „uczestniczenia” obywateli w wymiarze sprawiedliwości.
Z punktu widzenia Ministra Sprawiedliwości, priorytetowe działania w tej dziedzinie obejmują:
• System pomocy dla ofiar przestępstw: prawnej, finansowej, psychologicznej, organizacyjnej itp.;
• Reakcję na stwierdzone systemowe naruszenia praw człowieka: przewlekłość postępowania, nadmierne stosowanie tymczasowego aresztowania, przeludnienie zakładów karnych, etc; rozważenie utworzenia środka krajowego na naruszenie praw zagwarantowanych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka;
• Rzetelną ochronę praw procesowych oskarżonych;
• Propagowanie ochrony praw człowieka w jednostkach wymiaru sprawiedliwości.

Utworzenie Departamentu oznacza połączenie kompetencji w zakresie praw człowieka w jednej komórce organizacyjnej Ministerstwa Sprawiedliwości. Skutkiem takiego rozwiązania będzie poprawa spójności programów inicjowanych przez Ministra w tej dziedzinie i większa konsekwencja we wdrażaniu środków służących poprawie sytuacji. Nie oznacza to jednak rozszerzenia dotychczasowych uprawnień Ministra Sprawiedliwości.

Już obecnie, jednym z priorytetowych celów kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości jest podejmowanie działań na rzecz poprawy sytuacji osób pokrzywdzonych przestępstwem. Problematyka dotycząca osób pokrzywdzonych stanowiła ważną, aczkolwiek dodatkową część kompetencji Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji. Takie umieszczenie komórki zajmującej się pokrzywdzonymi mogło ponadto sugerować, że Ministerstwo Sprawiedliwości zajmuje się ofiarami przestępstw dopiero i jedynie na etapie wykonania orzeczenia.

Powołanie Departamentu Praw Człowieka pozwoli w sposób priorytetowy traktować i wykonywać zadania służące ochronie praw pokrzywdzonych przestępstwem od chwili wszczęcia postępowania karnego i zapewni koordynację udzielanej pomocy.

Prawa pokrzywdzonych wiążą się nierozerwalnie z prawami człowieka i usytuowanie ich w odrębnej komórce będzie stanowiło wyraz woli zapewnienia pełnej realizacji ich uprawnień. Dotychczasowe regulacje prawne skupione były przede wszystkim na sprawcach przestępstw i nie zapewniały skutecznej ochrony praw pokrzywdzonych. Działania podejmowane przez nowy Departament będą służyły wypracowaniu takich rozwiązań, które pozwolą osiągnąć poziom co najmniej zrównania praw ofiar i sprawców przestępstw.
Departament Praw Człowieka będzie ponadto posiadał legitymację do podjęcia szerokiej współpracy z innymi resortami, instytucjami oraz organizacjami pozarządowymi – nie tylko krajowymi, ale także międzynarodowymi.

W dalszej perspektywie, działania resortu mogłyby także objąć m. in.:

• Wypracowanie koncepcji „sądu przyjaznego” dla obywatela (dla świadków, osób szczególnie narażonych, organizacja sądu odpowiadająca oczekiwaniom „uczestników” postępowań);
• Dalsze wprowadzanie i promowanie alternatywnych metod rozwiązywania sporów (mediacje, sprawiedliwość naprawcza);
• Upowszechnienie systemu dostępu do informacji i porad prawnych, w tym tzw. „prawo ubogich” (być może jako element pomocy społecznej);

Korzyści, jakich można się spodziewać w efekcie takiej polityki, to:

• Skuteczniejsza ochrona praw człowieka w kontekście wymiaru sprawiedliwości;
• Poprawa wizerunku Polski na forum międzynarodowym (w szczególności wobec organów międzynarodowych ochrony praw człowieka), jako państwa zaangażowanego w ochronę praw człowieka;
• Poprawa wizerunku organów wymiaru sprawiedliwości w opinii publicznej;
• Lepsza współpraca obywateli z organami wymiaru sprawiedliwości.

Sporządzono na podstawie materiałów Wydziału Informacji Ministerstwa Sprawiedliwości

Inne artykuły

"Małe" Księgi Wieczyste

10.10.2017

Pracy urzędników wieczy­stoksięgowych nie można porównywać z pracą pracowni­ków wydziałów procesowych. Zgodnie z przepisami pracownicy tylko Wydziału Ksiąg Wieczystych mogą sporządzać projekty wpisów w księgach wie­czystych, czyli zajmują się...

Czy krycie suki psem, którego właściciel zapomniał zapłacić składki na ZKwP, jest wykroczeniem?

09.10.2017

Czy umowa na krycie suki psem, którego pani nie zapłaciła składek na ZKwP (Związek Kynologiczny w Polsce) jest ważna — no i czy taka sytuacja nie narusza ustawowego zakazu rozmnażania psów nierasowych? (wyrok Sądu Rejonowego w Wieluniu z 15 marca...

Gwizdanie zgodnie z duchem sportu

02.10.2017

Istotą bezstronnego rozstrzygania sporu jest równe traktowanie jego stron. Tę równość w założeniu ma zapewniać ścisłe uregulowanie procedury postępowania, czyli przepisów określających jak prowadzić należy postępowanie przed sądem. Dzięki...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.