Sobota 18 listopada 2017 Wydanie nr 3554

Czy Polska wydałaby Amerykanom Romana Polańskiego?

09.08.2010 / ebos/pk Czy Polska wydałaby Amerykanom Romana Polańskiego?  

Całkiem niedawno rozgorzała w Polsce dyskusja na temat decyzji władz Szwajcarii o odmowie wydania USA w ramach ekstradycji Romana Polańskiego. Dziennikarze stawiali pytanie: Czy Polska wydałaby USA Romana Polańskiego, gdyby został zatrzymany na jej terytorium? Odpowiedzi, które uzyskujemy nie są do końca przekonujące, a argumenty dyskutantów mają charakter raczej publicystyczny.

Stąd, Prokuratura Generalna włączając się do tej dyskusji przedstawiła głos swojego przedstawiciela- dr Krzysztofa Karsznickiego - Dyrektora Departamentu Współpracy Międzynarodowej Prokuratury Generalnej.

Czy Polański może czuć się w Polsce bezpiecznie ?

Decyzja władz Szwajcarii o odmowie wydania USA w ramach ekstradycji Romana Polańskiego na nowo wywołała dyskusję i postawienie kluczowego pytania: Czy Polska wydałaby USA Romana Polańskiego, gdyby został zatrzymany na jej terytorium ?

Co do zasady, w naszym systemie prawnym obowiązuje zakaz ekstradycji obywatela polskiego potwierdzony w art. 55 ustęp 1 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 roku. Na skutek nowelizacji Konstytucji RP – Ustawą z dnia 8 września 2006 roku o zmianie Konstytucji RP – wprowadzono jednak od wspomnianej zasady wyjątek. Na podstawie znowelizowanego przepisu art. 55 ustęp 2 Konstytucji RP możliwa jest ekstradycja obywatela polskiego na wniosek innego państwa lub sądowego organu międzynarodowego, jeżeli możliwość taka wynika z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowej lub ustawy wykonującej akt prawa stanowionego przez organizację międzynarodową, której Rzeczpospolita Polska jest członkiem.

Może do tego dojść przy spełnieniu dwóch dodatkowych warunków:

1. czyn objęty wnioskiem o ekstradycję został popełniony poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2. czyn ten stanowił przestępstwo według prawa Rzeczypospolitej Polskiej lub stanowiłby przestępstwo według prawa Rzeczypospolitej Polskiej w razie popełnienia go na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zarówno w czasie jego popełnienia, jak i w chwili złożenia wniosku.

Polskę i USA wiąże Umowa o ekstradycji z dnia 10 lipca 1996 roku. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 tej umowy „żadne z umawiających się Państw nie jest zobowiązane do wydawania własnych obywateli, jednakże organ wykonujący w państwie wezwanym będzie mógł dokonać wydania takich osób, jeżeli według jego uznania będzie to właściwe i możliwe”.

Zestawienie wymienionych powyżej przepisów i ich wzajemna relacja przesądza o możliwości wydawania polskich obywateli władzom USA w ramach ekstradycji (traktowanej jako wyjątek od zasady), gdy organ polski uzna wydanie takich osób za właściwe i możliwe.

Na tej samej podstawie również Polska może żądać od USA wydania ich obywateli w ramach procedury ekstradycyjnej. Tak było w przypadku kierowania wniosku do USA o wydanie Edwarda Mazura, legitymującego się obywatelstwem amerykańskim. Wprawdzie sąd w USA odmówił wydania Polsce Edwarda Mazura, ale powodem tej odmowy nie było posiadanie przez niego obywatelstwa amerykańskiego, lecz wątpliwości związane ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Koncentrując się tylko na okolicznościach związanych z kwestią obywatelstwa polskiego posiadanego przez Romana Polańskiego, można byłoby wyprowadzić uzasadniony wniosek, że jego wydanie przez władze polskie władzom USA byłoby od strony prawnej teoretycznie możliwe.

Wydanie przez władze polskie Romana Polańskiego innemu Państwu jest jednak niemożliwe zupełnie z innego powodu. Zgodnie z treścią art. 604 § 1 pkt 3 k.p.k. wydanie osoby innemu państwu jest niedopuszczalne, jeżeli nastąpiło przedawnienie.

Inne artykuły

W sprawie tymczasowego aresztowania osób w podeszłym wieku

06.11.2017

Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, ani choroba, ani wiek nie stwarzają immunitetu wobec tymczasowego aresztowania. Jeżeli jednak władze decydują się na pozbawienie wolności, muszą sprostać obowiązkowi zapewnienia...

Prawo do grobu nie oznacza prawa do żądania ekshumacji pochowanych osób

31.10.2017

Niezależnie od tego czy prawo do grobu jest czy nie jest dobrem osobistym, spory żyjących dotyczące zmarłych trafiają i trafiać będą do sądów. Dziś zatem kilka akapitów o tym jaki skutek może mieć ustalenie prawa do grobu — czy może oznaczać...

Dać nadzieję na wolność

17.11.2017

Rozsiani po jednostkach penitencjarnych w Polsce, skazani na długie wyroki i dożywocie, sprawcy czynów, o których zwykle głośno w mediach – wielokrotni zabójcy. Nie są ujęci w statystykach, nie wiadomo, ilu ich dokładnie jest. Wiadomo natomiast...

Czy zadatek może stać się zaliczką?

13.11.2017

Czy zadatek z umowy przedwstępnej może stać się zwrotną zaliczką? Kiedy można żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości (lub zachowania otrzymanego zadatku)? Jaki jest okres przedawnienia roszczeń z umowy przedwstępnej? (wyrok Sądu Apelacyjnego...

Prawo na kliknięcie myszki

27.10.2017

Skomplikowane orzeczenia sądowe czy zawiłe akty prawne już wkrótce mogą być nieco bardziej przyjazne nawet dla laika. Prawnicy i informatycy łączą siły, pracując nad systemem informacji, dzięki któremu każdy z nas łatwo wyszuka np. aktualne...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.