Wtorek 21 listopada 2017 Wydanie nr 3557

Czy odmowa zatrudnienia córki działacza partyjnego oznacza dyskryminację w zatrudnieniu?

24.07.2017 / ebos Czy odmowa zatrudnienia córki działacza partyjnego oznacza dyskryminację w zatrudnieniu?  

Lipiec mamy dość gorący politycznie, gdzie „córka leśnika” jest tylko skromną anegdotą. Warto jednak prześledzić losy sporu, który sprowadza się do prostego pytania: czy odmowa zatrudnienia w urzędzie stanowi dyskryminację w zatrudnieniu — jeśli kandydatka jest córką działacza partyjnego pracującego w tym samym urzędzie, a działacz ów ma jakieś konflikty ze swoją organizacją polityczną?

wyrok Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2016 r. (II PK 289/15)
Konflikt ojca w sferze układów partyjnych nie może być kwalifikowany jako kryterium dyskryminacyjne w przypadku starania się jego córki się o zatrudnienie w urzędzie miasta, którego prezydent należy do tej samej partii (art. 18(3a) § 1 kp).

Kandydatka do pracy w urzędzie wystąpiła o odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w naborze do zatrudnienia wynikające z dyskryminacji — przyczyną dyskryminacji miał być konflikt jej ojca (pracującego w urzędzie) z władzami partii politycznej, której eksponentem była prezydentka miasta.

Poszło o to, że biorąc udział w rekrutacji na stanowisko inspektora w Delegaturze Biura Gospodarki Nieruchomościami kobieta zwolniła się z pracy w Urzędzie Wojewódzkim; naczelnik wydziału przygotował wniosek o jej zatrudnienie — ale kandydatka nie dostała pracy, ponieważ jej kwalifikacje nie pokrywały się z wymaganiami. W późniejszym okresie kobieta jeszcze kilkakrotnie ubiegała się o przyjęcie do pracy na stanowiska urzędnicze, jednak mimo tego, iż zawsze osiągała bardzo dobre wyniki w konkursie — zatrudniano kogoś innego (nie dostała pracy nawet wówczas gdy była jedyną kandydatką na wolne stanowisko).

art. 18(3a) par. 1 kp
Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Zdaniem niedoszłej pracownicy urząd stosował dyskryminujące kryteria przy rozstrzyganiu konkursów — nie została zatrudniona, bo była córką swego ojca, który pozostawał w konflikcie politycznym.

Sprawa trafiła do sądu, który prawomocnie oddalił roszczenia: kryterium dyskryminacyjnym nie jest konflikt między ojcem powódki a władzami partii politycznej, której jest członkiem — zatem nawet jeśli powódka poczytuje przyczyny odmowy zatrudnienia w różnicach wewnątrzpartyjnych, to konflikt taki nie może być traktowany jako dyskryminacja w rekrutacji.

Co więcej celem otwartego konkursu nie jest zatrudnienie pracownika, lecz wyłonienie kandydata, decyzja o zatrudnieniu pracownika samorządowego jest uprawnieniem pracodawcy, zatem niedoszłemu pracownikowi nie przysługuje roszczenie o zatrudnienie. Powódka nie powołała się na żadne niedozwolone kryterium dyskryminacyjne, jej pogląd ograniczał się do stanowiska, iż jakakolwiek nierówność w traktowaniu kandydatów uzasadnia zarzut dyskryminacji — tymczasem zgodnie z art. 18(3b) par. 1 kp ciężar dowodu spoczywa na pracowniku.

art. 11 kp
Nawiązanie stosunku pracy oraz ustalenie warunków pracy i płacy, bez względu na podstawę prawną tego stosunku, wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika.

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki, albowiem (abstrahując od nieszczególnie trafnie sporządzonej skargi): nie każde nierówne traktowanie jest dyskryminacją i nie każda dyskryminacja jest nierównym traktowaniem — dyskryminacja to szczególna (kwalifikowana) postać nierównego traktowania w zatrudnieniu. Wskazane w art. 13(3a) par. 1 kp kryteria obejmują „przekonania polityczne”, ale chodzi tu o poglądy pracownika lub kandydata na pracownika — nie o przekonania polityczne ojca — ani tym bardziej nie o różnice w ocenie zachowań i sytuacji politycznych, które prezentował ojciec kandydatki.

SN podkreślił, że katalog zachowań dyskryminacyjnych nie jest zamknięty, ale nie można go rozszerzać w sposób całkowicie dowolny i niezasadny — prowadząc do nierównowagi stron i sytuacji, w której pracodawca będzie musiał prewencyjnie zawsze ustępować przed każdym żądaniem pracownika.

Także w przypadku pracowników samorządowych podstawą roszczeń związanych z dyskryminacją nie może być odmowa zatrudnienia kandydata, albowiem przepisy o naborze nie nakazują zatrudnienie kandydata, który z powodzeniem przeszedł procedurę naboru (art. 14-16 ustawy o pracownikach samorządowych) — nawet w takim przypadku pracodawca ma swobodę w zatrudnieniu (art. 11 kp) — czymś innym zatem jest konkurs na stanowisko urzędnicze, a czymś innym zatrudnienie przez pracodawcę wskazanego kandydata.

Reasumując orzeczenie najprościej można podsumować następująco: nie, odmowa nepotyzmu partyjnego nie jest dyskryminacją w zatrudnieniu kandydata do pracy w urzędzie, nawet jeśli normalnie kryterium rodzinne byłoby plusem dodatnim.

Olgierd Rudak - Czasopismo Lege Artis

Inne artykuły

W sprawie tymczasowego aresztowania osób w podeszłym wieku

06.11.2017

Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, ani choroba, ani wiek nie stwarzają immunitetu wobec tymczasowego aresztowania. Jeżeli jednak władze decydują się na pozbawienie wolności, muszą sprostać obowiązkowi zapewnienia...

Prawo do grobu nie oznacza prawa do żądania ekshumacji pochowanych osób

31.10.2017

Niezależnie od tego czy prawo do grobu jest czy nie jest dobrem osobistym, spory żyjących dotyczące zmarłych trafiają i trafiać będą do sądów. Dziś zatem kilka akapitów o tym jaki skutek może mieć ustalenie prawa do grobu — czy może oznaczać...

Dać nadzieję na wolność

17.11.2017

Rozsiani po jednostkach penitencjarnych w Polsce, skazani na długie wyroki i dożywocie, sprawcy czynów, o których zwykle głośno w mediach – wielokrotni zabójcy. Nie są ujęci w statystykach, nie wiadomo, ilu ich dokładnie jest. Wiadomo natomiast...

Po śladach do przestępcy

20.11.2017

Na podstawie śladów butów jak po nitce do kłębka można dojść do sprawcy zdarzenia. Bo każde obuwie w trakcie użytkowania nabiera charakterystycznych cech. – Są to cechy indywidualne i niepowtarzalne. Na ich podstawie jesteśmy w stanie stwierdzić...

Czy zadatek może stać się zaliczką?

13.11.2017

Czy zadatek z umowy przedwstępnej może stać się zwrotną zaliczką? Kiedy można żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości (lub zachowania otrzymanego zadatku)? Jaki jest okres przedawnienia roszczeń z umowy przedwstępnej? (wyrok Sądu Apelacyjnego...

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.